Giao mùa: Khi chiếc bụng quá tải phát tín hiệu "cầu cứu" ra làn da!

Thời tiết giao mùa và yếu tố môi trường thay đổi có thể làm gia tăng các vấn đề về da ở trẻ [1]. Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố thời tiết, việc trẻ bị nổi mẩn dai dẳng hoặc tái đi tái lại cũng có thể bắt nguồn từ hệ tiêu hóa non nớt khi phải xử lý những thực phẩm khó tiêu, chẳng hạn như sữa có đạm bò nguyên vẹn [2], [3] [4]. Để hiểu rõ hơn về nguyên nhân trẻ bị nổi mẩn khi giao mùa, mẹ hãy cùng Hello Bacsi theo dõi bài viết bên dưới nhé.

Tại sao trẻ hay nổi mẩn khi giao mùa? Mẹ đã chạm đúng “gốc rễ”?

Để tìm ra giải pháp triệt để, cha mẹ cần tìm hiểu chuỗi phản ứng khiến trẻ bị nổi mẩn đỏ mỗi khi thời tiết chuyển mùa từ cả bên ngoài lẫn bên trong cơ thể:

Ảnh hưởng từ sự thay đổi nhiệt độ, thời tiết

Thời điểm giao mùa thường đi kèm với sự biến động thất thường của thời tiết, mưa nắng kéo dài tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus cùng các dị nguyên như bụi mịn, phấn hoa, nấm mốc… phát triển và gia tăng nhanh chóng [1], [4]. Trong khi đó: 

• Làn da của trẻ còn non nớt: Hàng rào bảo vệ da ở trẻ em mỏng hơn da người lớn rất nhiều, dễ bị mất nước và nhạy cảm với sự thay đổi môi trường [6].
• Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện: Khi tiếp xúc với các dị nguyên gia tăng trong môi trường xung quanh, hệ miễn dịch chưa trưởng thành của bé dễ phản ứng quá mức, kích thích giải phóng histamin và biểu hiện ra ngoài dưới dạng mẩn đỏ, ngứa ngáy [7]. 

Ảnh hưởng từ tiêu hóa: Trục ruột – da (Gut-Skin Axis)

Không chỉ do ảnh hưởng từ môi trường, sức khỏe đường ruột cũng đóng vai trò quan trọng đối với các biểu hiện trên da thông qua cơ chế “Trục ruột – da” [8]:

• Áp lực từ việc phải tiêu hóa các thực phẩm dễ gây kích ứng: Khi trẻ liên tục tiêu thụ các thực phẩm hoặc sữa chứa các thành phần dễ gây kích ứng đường ruột, chẳng hạn như sữa có đạm bò nguyên vẹn thì hệ miễn dịch tại đường ruột có thể phản ứng quá mức và biểu hiện qua da với các biểu hiện như nổi mẩn, chàm sữa… [3]. 
• Mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột: Sự biến động của hệ vi sinh đường ruột làm thay đổi các chất chuyển hóa (như các axit béo chuỗi ngắn), ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống miễn dịch toàn thân, cơ chế gây viêm và độ bền vững của hàng rào bảo vệ da [2]. 

Dự phòng nổi mẩn khi giao mùa: Giải pháp toàn diện mẹ cần biết!

Đừng để khi làn da của con phát ra các tín hiệu cầu cứu cha mẹ mới vội vàng tìm cách khắc phục. Cha mẹ có thể giảm thiểu nguy cơ trẻ bị nổi mẩn khi giao mùa ngay từ sớm bằng các giải pháp sau: 

Giúp hệ tiêu hóa “non nớt” giảm áp lực và củng cố hệ miễn dịch

Đối với khẩu phần ăn hàng ngày, cha mẹ hãy lựa chọn các thực phẩm dễ tiêu, giàu dinh dưỡng và thân thiện với hệ tiêu hóa còn non nớt của trẻ [2]. Bổ sung thực phẩm giàu lợi khuẩn (probiotics) như sữa chua, thực phẩm lên men lành mạnh và các nguồn chất xơ hòa tan (prebiotics) từ rau củ quả để nuôi dưỡng vi khuẩn có lợi, hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột [2], [10]. Ngoài ra, cần cung cấp cho bé một chế độ ăn uống hợp lý, hạn chế các loại thực phẩm có thể gây dị ứng như trứng, sữa, đậu phộng, đậu, hạnh nhân… [1].

Đối với sữa trẻ uống mỗi ngày, nên ưu tiên chọn sữa chứa đạm whey thủy phân một phần kết hợp cùng bộ đôi lợi khuẩn Bifidus và 5 HMO để giúp trẻ tiêu hoá êm, đề kháng khoẻ và ngừa mẫn cảm:

• Đạm whey thuỷ phân một phần: Đây là đạm sữa bò đã được cắt nhỏ thành các chuỗi đạm ngắn bằng công nghệ thuỷ phân bằng enzyme. Loại đạm vẫn giữ được trọn vẹn giá trị dinh dưỡng nhưng có kết cấu “gọn nhẹ” hơn. Nghiên cứu cho thấy đạm whey thủy phân một phần hiếm khi gây đông vón dưới môi trường acid dịch vị và giảm thời gian làm rỗng dạ dày [12], [13], [14]. Ngoài ra, loại đạm này còn được chứng minh có thể hỗ trợ trẻ giảm nguy cơ gặp phải các biểu hiện mẫn cảm tiêu hoá như chướng bụng, khó tiêu… [15], [16], [17] hoặc các biểu hiện mẫn cảm da như nổi mẩn, chàm sữa…
• Lợi khuẩn Bifidus: Chủng lợi khuẩn giúp ổn định hệ vi sinh đường ruột, tăng cường khả năng đáp ứng miễn dịch và giảm nguy cơ gặp các vấn đề liên quan đến tiêu hóa [18].
• 5 HMO: Thành phần đóng vai trò như prebiotic, giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn và hỗ trợ tăng cường, cải thiện sức đề kháng cho trẻ [19]. 

b. Chăm sóc da đúng cách để tăng “sức mạnh” cho làn da non nớt [1], [5], [7] 

• Giữ vệ sinh cá nhân đúng cách: Tắm gội cho trẻ hằng ngày với nước ấm vừa phải, ưu tiên sử dụng các sản phẩm tắm dịu nhẹ. Sau khi tắm, hãy thoa kem dưỡng ẩm phù hợp. 
• Giữ vệ sinh môi trường sống, tránh xa các yếu tố gây kích ứng: Thường xuyên làm sạch phòng ngủ, chăn drap gối đệm, hạn chế tối đa việc cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi mịn… Cho trẻ con mặc quần áo mềm mại, thoáng mát, tránh xa đồ len hoặc các loại vải thô ráp khác. 
• Đi khám khi có các dấu hiệu cảnh báo: Nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu chàm sữa kéo dài, lan rộng, ngứa nhiều, vùng da nổi mẩn sưng, đau, trẻ bị sốt… mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và hướng dẫn điều trị phù hợp.