Mách mẹ 3 bí quyết để trẻ có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh

Khoa học đã chứng minh, 2/3 hệ miễn dịch của trẻ nằm trong đường tiêu hóa [1]. Do đó, để có hệ miễn dịch tốt, bé cần một hệ tiêu hóa khỏe mạnh. Bởi nếu đường ruột có vấn đề, trẻ có thể thường xuyên bị nhiễm khuẩn và rối loạn tiêu hóa kéo dài. Không những vậy, trẻ còn dễ bị thiếu hụt các vi chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể do khả năng hấp thu dinh dưỡng kém [2].

Hệ tiêu hoá khoẻ mạnh – “Nền tảng” của hệ miễn dịch và sự phát triển trí não

Hệ tiêu hóa khỏe mạnh sẽ giúp trẻ khỏe khoắn và thông minh. Bởi cơ quan này đóng vai trò cung cấp 100% năng lượng cho cơ thể, quyết định 80% tình trạng miễn dịch [3], [4] và tham gia vào quá trình phát triển não bộ [5]:

Hệ tiêu hóa khỏe mạnh nắm giữ 80% khả năng miễn dịch 

Khi nói đến chức năng của hệ tiêu hoá, hầu hết chúng ta đều nghĩ đây là cơ quan giúp tiêu hóa, hấp thu thức ăn, cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết để tăng trưởng và duy trì hoạt động của cơ thể [6]. 

Thế nhưng, ít ai biết rằng hệ tiêu hóa còn là cơ quan đảm nhiệm việc “đào tạo” các tế bào miễn dịch giúp cơ thể non yếu của bé chống lại tác nhân gây bệnh. 

Trên thành ruột có vô số các hạch bạch huyết (còn gọi là mảng Payer) và đây chính là “trung tâm huấn luyện” của hệ miễn dịch, giúp ngăn chặn và tiêu diệt các tác nhân lạ gây bệnh. Ước tính, hệ tiêu hóa chịu trách nhiệm huấn luyện, đào tạo khoảng 70 – 80% tế bào miễn dịch của toàn cơ thể [4]. 

Như vậy, để trẻ có thể phát triển khỏe mạnh, ít bị bệnh thì trẻ sẽ cần có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh [4]. 

Hệ tiêu hóa là “nền tảng” của sự phát triển não bộ

Hệ tiêu hóa là nơi diễn ra quá trình tiêu hóa và hấp thu các chất dinh dưỡng từ thức ăn. Thông qua quá trình này, protein, chất béo, carbohydrate, vitamin và khoáng chất được phân giải thành những dạng mà cơ thể có thể hấp thu và sử dụng cho năng lượng, tăng trưởng và sửa chữa tế bào [6]. 

Đặc biệt trong những năm đầu đời, khi não bộ đang phát triển nhanh chóng, việc cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết có vai trò quan trọng đối với quá trình phát triển não và chức năng nhận thức của trẻ [7]. Vì vậy, một hệ tiêu hóa khỏe mạnh, đảm bảo quá trình tiêu hóa và hấp thu diễn ra hiệu quả, là một trong những nền tảng giúp trẻ nhận đủ dưỡng chất cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển toàn diện, trong đó có não bộ.

Không những vậy, nghiên cứu còn cho thấy, đường ruột và não bộ còn có liên quan chặt chẽ với nhau. Não bộ sẽ có tác động lên các hoạt động, chức năng của ruột. Ngược lại, hệ vi sinh “cư ngụ” đường ruột cũng có ảnh hưởng đến vùng cảm xúc và hành vi ở não bộ [4], [8]. Ngoài não bộ, ruột còn là cơ quan duy nhất có hệ thống thần kinh riêng [8]. Chính vì vậy, khi hệ tiêu hóa gặp vấn đề, chức năng não và sức khỏe tâm thần cũng có thể chịu các tác động tiêu cực.

3 bí quyết để trẻ có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh

Trong giai đoạn đầu đời, hệ tiêu hóa của trẻ nhỏ sẽ trải qua quá trình tăng trưởng và phát triển nhanh chóng, bao gồm cả việc thiết lập hệ vi sinh đường ruột [9]. Hệ vi sinh đường ruột bao gồm cả vi sinh vật có lợi và có hại [4]. Các vi sinh vật có lợi sẽ cạnh tranh với các loại gây hại để niêm mạc đường tiêu hóa phát triển tốt hơn, đồng thời tiêu diệt các loại virus, vi khuẩn gây hại để giúp trẻ có hệ tiêu hóa khỏe mạnh [10].

Một hệ vi sinh đường ruột cân bằng, khỏe mạnh là tiền đề cho một hệ tiêu hóa khỏe mạnh và xa hơn là một hệ miễn dịch khỏe mạnh [8]. Do đó, để củng cố tiêu hoá cho trẻ, việc đầu tiên là bạn nên cố gắng duy trì trạng thái ổn định của hệ vi sinh vật đường ruột của trẻ thông qua việc bổ sung 2 thành phần quan trọng là lợi khuẩn và chất xơ tiêu hoá:

1. Ưu tiên nuôi con bằng sữa mẹ 

Sữa mẹ không chỉ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ mà còn là nguồn cung cấp lợi khuẩn tự nhiên tốt nhất mà không có bất kỳ loại sữa công thức nào có thể thay thế được [11]. 

Không những vậy, sữa mẹ còn chứa nhiều thành phần sinh học đặc biệt hỗ trợ sự phát triển của trẻ. Trong đó, HMO (Human Milk Oligosaccharides – oligosaccharide trong sữa mẹ) là một nhóm carbohydrate đặc trưng của sữa mẹ, đóng vai trò như nguồn “thức ăn” chọn lọc cho các vi khuẩn có lợi trong đường ruột, đặc biệt là Bifidobacterium [11].

Do đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời và tiếp tục cho trẻ bú mẹ đến 2 tuổi hoặc lâu hơn, kết hợp với ăn bổ sung phù hợp từ khoảng 6 tháng tuổi [12].

2. Lựa chọn sữa có “công thức vàng” kết hợp Đạm Whey thủy phân 1 phần, 5HMO và Lợi khuẩn Bifidus BL

Đối với những trẻ đã qua giai đoạn bú mẹ, bí quyết để thiết lập hệ tiêu hóa và miễn dịch vững vàng là chọn cho con những nguồn dinh dưỡng ứng dụng công thức vàng gồm 3 dưỡng chất: Đạm Whey thủy phân 1 phần, 5HMO và Lợi khuẩn Bifidus BL. Khi lựa chọn, mẹ hãy ưu tiên những nguồn dinh dưỡng tích hợp trọn vẹn sức mạnh hiệp đồng này để giúp tiêu hóa êm, đề kháng khỏe và ngừa mẫn cảm:

• 5 HMOs: Dưỡng chất có cấu trúc phức tạp và chức năng sinh học đa dạng, không chỉ đóng vai trò như “thức ăn” cho lợi khuẩn mà còn giúp hỗ trợ nâng cao hiệu quả hệ thống miễn dịch [11].
• Lợi khuẩn Bifidus BL: Đây là chủng vi khuẩn có lợi thuộc chi Bifidobacterium, đóng vai trò cốt lõi trong việc bảo vệ đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường sức đề kháng [8], [13].
• Đặc biệt, hệ tiêu hoá của trẻ nhỏ vẫn còn non yếu, trong khi đạm sữa bò nguyên vẹn có cấu trúc phân tử lớn dễ gây kích đường ruột [14]. Việc ứng dụng đạm Whey thuỷ phân một phần vào công thức vàng tạo ra loại sữa êm dịu, ít gây kích ứng, hỗ trợ giảm các triệu chứng mẫn cảm ở trẻ [15].

Đặc biệt, bạn cũng nên lưu ý đến đạm sữa, nên chọn cho con loại đạm êm dịu, dễ tiêu. Bởi hệ tiêu hoá của trẻ nhỏ vẫn còn non yếu, trong khi đạm sữa bò nguyên vẹn có trong nhiều nguồn dinh dưỡng lại có cấu trúc phân tử lớn và phức tạp lại nên dễ gây kích đường ruột [14], khiến trẻ dễ có các biểu hiện mẫn cảm tiêu hoá như chướng bụng đầy hơi, khó tiêu… Một số trường hợp còn có thể biểu hiện lên da với các triệu chứng mẫn cảm da như nổi mẩn, ngứa, đỏ…

Hiện nhiều nguồn dinh dưỡng đã khắc phục được “nhược điểm” này bằng cách dùng enzyme đặc hiệu để cắt nhỏ các phân tử đạm để tạo ra loại sữa êm dịu, ít gây kích ứng đường ruột của trẻ. Loại đạm này được gọi là đạm Whey thuỷ phân một phần và đã được nhiều nghiên cứu chứng minh có thể hỗ trợ giảm các triệu chứng mẫn cảm về da, tiêu hóa, hô hấp… ở trẻ [15]. 

3. Bổ sung đầy đủ các vi chất cho trẻ từ chế độ dinh dưỡng hợp lý 

Chế độ ăn uống đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc duy trì sự cân bằng hệ vi sinh đường ruột [8]. Do đó, bạn cần đảm bảo chế độ ăn của bé đa dạng, đủ dưỡng chất. Hạn chế cho trẻ ăn thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn vặt và thực phẩm nhiều đường tinh luyện. Nguyên nhân là bởi chúng có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột tăng nguy cơ viêm nhiễm, đầy bụng, đầy hơi… [8]. 

Bạn cũng nên chú ý bổ sung đầy đủ các vi chất dinh dưỡng cho trẻ, chẳng hạn như khoáng chất kẽm để vừa thúc đẩy hệ miễn dịch phát triển vừa giúp tăng cường sự phát triển của các tế bào mô ruột để bé ăn ngon miệng và hấp thu dưỡng chất tốt hơn [16].

Qua những chia sẻ trên, hy vọng bạn đã hiểu hơn về vai trò của hệ tiêu hóa khỏe mạnh đối với sức khỏe đường ruột và sức khỏe não bộ. Do đó, bạn đừng quên chú ý đến chế độ ăn uống, sinh hoạt và lựa chọn sữa cho trẻ phù hợp để cải thiện và duy trì trạng ổn định cho hệ vi sinh vật đường ruột.