Vaccine tay chân miệng: Lịch tiêm, giá thành và những điều cần biết

Bệnh tay chân miệng là một trong những bệnh truyền nhiễm cấp tính phổ biến và đáng lo ngại nhất ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 6 tuổi. Hằng năm, các đợt dịch tay chân miệng bùng phát khiến không ít phụ huynh lo lắng bởi nguy cơ biến chứng nguy hiểm đến tính mạng của trẻ. Sự ra đời và chính thức lưu hành của vaccine tay chân miệng tại Việt Nam được xem là giải pháp y học dự phòng mang tính bước ngoặt, giúp các gia đình chủ động bảo vệ sức khỏe con trẻ.

Bài viết này cập nhật những thông tin mới nhất về loại vaccine này bao gồm: độ tuổi tiêm, phác đồ, lịch tiêm, giá thành…

Vaccine tay chân miệng là vaccine gì?

Vaccine tay chân miệng (tên thương mại là Envacgen) là vaccine bất hoạt được chỉ định để phòng ngừa bệnh tay chân miệng do chủng virus Enterovirus A71 (EV71) – chủng virus nguy hiểm nhất gây ra các biến chứng thần kinh và hô hấp nặng nề ở trẻ em.

Vaccine Envacgen do tập đoàn Medigen Vaccine Biologics (Đài Loan) nghiên cứu, sản xuất trên dây chuyền đạt tiêu chuẩn PIC/S GMP và do hãng Substipharm Biologics (Thụy Sĩ) phân phối. 

Tại Việt Nam, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã chính thức cấp giấy đăng ký lưu hành cho vaccine này từ tháng 03/2026.

Về mặt cơ chế y khoa, vaccine Envacgen sử dụng virus EV71 (kiểu gen B4) đã được bất hoạt hoàn toàn bằng formalin. Virus khi vào cơ thể không còn khả năng nhân lên hay gây bệnh nhưng vẫn giữ nguyên cấu trúc kháng nguyên đặc hiệu. Nhờ đó, hệ miễn dịch của trẻ được kích thích sản sinh kháng thể trung hòa hiệu quả, tạo khả năng bảo vệ chéo với các phân chủng EV71 khác đang lưu hành phổ biến tại Việt Nam như B5 và C44.

Chỉ định và chống chỉ định tiêm vaccine tay chân miệng

• Vaccine được chỉ định tiêm phòng cho trẻ từ đủ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi (kể cả trẻ đã từng mắc tay chân miệng trước đó).
• Vaccine chống chỉ định tuyệt đối với trẻ có tiền sử dị ứng nghiêm trọng hoặc phản vệ độ III với bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Trì hoãn tiêm chủng: Trẻ đang bị sốt cao, mắc các bệnh nhiễm trùng cấp tính hoặc đợt cấp của bệnh mãn tính cần tạm hoãn tiêm chủng cho đến khi sức khỏe ổn định trở lại.

Phác đồ và lịch tiêm vaccine tay chân miệng

Vaccine tay chân miệng tiêm mấy mũi? Phác đồ tiêm vaccine Envacgen gồm 2 hoặc 3 mũi tùy thuộc vào độ tuổi của trẻ tại thời điểm tiêm. Cụ thể, lịch tiêm chi tiết theo khuyến cáo y khoa được quy định như sau:

Đường tiêm và liều lượng: Vaccine được bào chế dưới dạng hỗn dịch tiêm nạp sẵn trong bơm tiêm đơn liều 0,5 ml (chứa 2,5 µg kháng nguyên EV71). 

Vaccine được chỉ định tiêm bắp (thường tiêm ở mặt ngoài đùi của trẻ nhỏ hoặc cơ delta cánh tay đối với trẻ lớn hơn). 

Phản ứng có thể gặp sau khi tiêm vaccine

Phản ứng sau khi tiêm vaccine tay chân miệng phần lớn là các phản ứng nhẹ tại chỗ tiêm hoặc toàn thân, thường tự hết sau 1–2 ngày.

Dựa trên dữ liệu từ các thử nghiệm lâm sàng đa quốc gia, các phản ứng có thể gặp bao gồm:

• Phản ứng tại vị trí tiêm: Đau nhẹ, sưng tấy, đỏ da hoặc nhạy cảm đau khi chạm vào vùng tiêm.
• Phản ứng toàn thân: Sốt nhẹ, chán ăn, giảm cảm giác thèm ăn, quấy khóc nhẹ hoặc mệt mỏi thoáng qua.

Hướng dẫn chăm sóc và theo dõi trẻ sau tiêm:

• Theo dõi 30 phút tại cơ sở tiêm chủng: Cha mẹ bắt buộc phải cho trẻ ở lại theo dõi tối thiểu 30 phút sau tiêm để nhân viên y tế kịp thời phát hiện và xử trí các phản ứng dị ứng sớm hoặc sốc phản vệ (nếu có).
• Theo dõi tại nhà trong 24–48 giờ: Tiếp tục theo dõi thân nhiệt, tinh thần, nhịp thở, chỗ tiêm và chế độ ăn uống của trẻ tại nhà.
• Dấu hiệu cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay: Nếu trẻ xuất hiện các triệu chứng bất thường như sốt cao liên tục không hạ, co giật, lơ mơ, quấy khóc dữ dội không dứt, khó thở, tím tái hoặc sưng to lan rộng tại vị trí tiêm, ba mẹ cần nhanh chóng đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Kết luận

Sự xuất hiện của vaccine tay chân miệng Envacgen mang lại cơ hội chủ động bảo vệ con yêu khỏi những biến chứng nguy hiểm do bệnh tay chân miệng gây ra. 

Bên cạnh việc đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch, cha mẹ cũng cần kết hợp duy trì thói quen vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng và giữ gìn môi trường sống sạch sẽ cho trẻ.

Ba mẹ hãy đưa trẻ đến ngay các trung tâm tiêm chủng uy tín hoặc bệnh viện đa khoa gần nhất để được bác sĩ chuyên khoa khám sàng lọc và tư vấn phác đồ tiêm vaccine tay chân miệng phù hợp nhất cho bé hôm nay.