home

Chúng tôi có thể cải thiện như thế nào?

close
chevron
Bài viết này có những thông tin sai lệch hoặc chưa chính xác
chevron

Hãy cho chúng tôi biết thông tin nào chưa chính xác.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Bài viết này không cung cấp đủ thông tin
chevron

Hãy cho chúng tôi biết bài viết đang thiếu điều gì.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Tôi có câu hỏi.
chevron

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có góp ý, vui lòng chia sẻ ở khung phía dưới!

wanring-icon
Nếu bạn gặp nguy hiểm hoặc cần cấp cứu, bạn phải gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu gần bạn, hoặc

Keo giậu

Tổng quan|Tác dụng, công dụng|Liều dùng|Lưu ý và thận trọng
Keo giậu

Tên thường gọi: Keo giậu

Tên gọi khác: Bồ kết dại, táo nhân, bọ chét, cây muồng

Tên nước ngoài: White leadtree, jumbay, river tamarind, white popinac…

Tên khoa học: Leucaena leucocephala (Lam.) De Wit; Leucaena glauca Benth.

Họ: Trinh nữ (Mimosaceae)

Tổng quan

Tìm hiểu chung

Keo giậu có dáng cây nhỏ, cao vài mét, phân cành ngay từ gốc, vỏ thân màu nâu nhạt. Cành non hơi có cạnh, phủ lông mịn.

Lá kép hai lần hình lông chim, mọc so le, đầu nhọn, những lá phía dưới và phía trên thường nhỏ hơn.

Cụm hoa mọc ở kẽ lá, có lông nhỏ màu trắng, tràng có 5 cánh thuôn hẹp ở gốc. Quả đậu, thẳng, dẹt và mỏng. Bên trong quả chứa 15–20 hạt, dẹt, nhẵn, cứng và có màu nâu sẫm.

Mùa hoa vào tháng 4–6, mùa quả ở tháng 7–9.

Ở Việt Nam, keo giậu thường mọc tự nhiên ở các vùng đồi hay được trồng ở vùng đồng bằng làm bờ rào.

Đây là cây ưa sáng, sống được trên nhiều loại đất, kể cả đất khô cằn. Cây có bộ rễ phát triển, chịu được khô hạn, mọc ở các tỉnh phía Bắc sẽ có hiện tượng rụng lá về mùa đông. Cây ra hoa nhiều, tái sinh tự nhiên từ hạt và cây chồi gốc sau khi bị chặt.

Bộ phận dùng

hạt keo giậu

Bộ phận dùng làm thuốc của keo giậu là hạt. Khi quả chín, người ta sẽ thu hái vào mùa hạ – thu rồi đập lấy hạt, đem phơi hoặc sấy khô.

Đôi khi còn dùng rễ trong các bài thuốc.

Thành phần hóa học

Lá keo giậu chứa tanin, protein, axit glutamic, axit aspartic, leucin hoặc isoleucin. Lá còn có leucenin (leucenolm mimosin).

Hạt chứa 8,8% dầu béo màu xanh sẫm. Các axit béo gồm axit palmitic, axit stearic, axit behenic, axit lignocerie, axit linoleic…

Hạt chứa gôm, trong đó có D-glalactose và D-manose. Keo giậu có thể hấp thu selen từ đất rồi tích lũy ở hạt. Đã có ghi nhận hiện tượng ngộ độc ở những động vật dùng loại cây này làm thức ăn.

Vỏ cây có chứa nhiều tanin.

Tác dụng, công dụng

trứng giun đũa

Keo giậu có những công dụng gì?

Tác dụng dược lý của keo giậu được nghiên cứu gồm có:

  • Diệt giun đũa (ký sinh trùng đường ruột): hạt dùng điều trị nhiễm giun đũa có hiệu quả và không thấy xuất hiện triệu chứng ngộ độc.
  • Ngừa thai: vỏ thân và vỏ rễ có tác dụng ngừa thai rõ rệt (thử nghiệm trên chuột nhắt trắng).

Trong Đông y, hạt keo giậu có vị hơi đắng, nhạt, dùng sống có tính mát, sao vàng có mùi thơm và tính bình, có tác dụng diệt giun. Vỏ rễ có tác dụng giải uất, tiêu thũng, chỉ thống.

Hạt của loài cây này được xem là thuốc tẩy giun đũa thông dụng và dễ dùng. Hạt được rang vàng đến khi nở, tán thành bột mịn. Bột có màu vàng sẫm và mùi thơm, dùng để uống.

Để tăng thêm hiệu lực tẩy giun, hạt keo giậu thường dùng phối hợp với sử quân tử.

Ở Indonesia, ngoài công dụng tẩy giun, hạt keo giậu còn chữa đái tháo đường. Ở Philippines, hạt rang vàng dùng làm thuốc dịu viêm, rễ làm thuốc điều kinh. Ở Trung Quốc, rễ cây này chữa mất ngủ, tâm tư phiền muộn.

Liều dùng

liều dùng keo giậu

Liều dùng thông thường của keo giậu là bao nhiêu?

Đối với người lớn: dùng 25–30g/ngày.

Đổi với trẻ em:

  • Dưới 3 tuổi: dùng 2g/ngày.
  • Từ 3–5 ngày: dùng 5g/ngày.
  • Từ 6–10 tuổi: dùng 7g/ngày.
  • Từ 11–15 tuổi: dùng 10g/ngày.
  • Lớn hơn 16 tuổi dùng liều như người lớn.

Thường uống 3 ngày liên tiếp vào buổi tối hoặc sáng sớm, lúc đói.

Lưu ý và thận trọng

thận trọng khi dùng thảo dược trị bệnh

Khi dùng keo giậu, bạn nên lưu ý những gì?

Để sử dụng dược liệu này một cách an toàn và có hiệu quả, bạn nên tham khảo trước ý kiến từ các bác sĩ, thầy thuốc Đông y uy tín. Một số thuốc, thực phẩm chức năng hay thảo dược khác mà bạn đang dùng có thể gây ra những tương tác không mong muốn với dược liệu này.

Trong quá trình sử dụng, nếu thấy xuất hiện các triệu chứng bất thường, hãy tạm ngưng dùng và thông báo ngay cho bác sĩ.

Mức độ an toàn

Chưa có đầy đủ thông tin về việc sử dụng keo giậu trong thời kỳ mang thai và cho con bú. Bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc thầy thuốc trước khi dùng thảo dược này.

Tương tác có thể xảy ra với keo giậu

Keo giậu có thể tương tác với một số thuốc, thực phẩm chức năng hay dược liệu khác mà bạn đang sử dụng. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi dùng, bạn nên hỏi ý kiến của bác sĩ và thầy thuốc trước khi muốn dùng bất kỳ loại dược liệu nào.

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

Đỗ Tất Lợi (2014), Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam, Trang 158-159.

Đỗ Huy Bích và cộng sự (2006), Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam, tập I, Trang 1051-1053.

Leucaena leucocephala. https://www.cabi.org/isc/datasheet/31634. Ngày truy cập 20/11/2019.

Ảnh tác giả
Tác giả: Ngọc Anh ngày 25/11/2019
Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
x