10 lời khuyên về dinh dưỡng cho trẻ sau điều trị ung thư

Tác giả: Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên

Ăn uống đúng cách sau khi điều trị ung thư giúp trẻ hồi phục và đối phó với bệnh tốt hơn. Dưới đây là 10 lời khuyên về dinh dưỡng bạn nên biết.

Dinh dưỡng là một phần rất quan trọng đối với sức khỏe của trẻ, đặc biệt là đối với trẻ vừa trải qua bệnh ung thư. Không phải tất cả trẻ em đều gặp tác dụng phụ liên quan đến dinh dưỡng, nhưng những đề nghị này sẽ giúp bạn lưu ý hơn đến tình trạng nếu nó xảy ra. Trẻ em mắc ung thư cần bổ sung protein, carbohydrate, chất béo, nước, vitamin, và khoáng chất. Bác sĩ có thể giúp bạn biết chính xác những nhu cầu cụ thể của trẻ và lên kế hoạch ăn uống phù hợp dựa trên tình trạng dinh dưỡng, chuẩn đoán, kế hoạch điều trị, tuổi tác, mức độ hoạt động, và các loại thuốc đang dùng.

Protein

Cơ thể sử dụng protein để phát triển, sửa chữa mô, hỗ trợ cho da, các tế bào máu, hệ thống miễn dịch và niêm mạc đường tiêu hóa. Khi trẻ bị bệnh ung thư không được nhận đủ chất đạm, cơ thể sẽ tiêu hủy cơ bắp để phục vụ nhu cầu của các cơ quan, gây mất nhiều thời gian để phục hồi giảm khả năng chống nhiễm trùng. Sau khi đã phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị, trẻ cần thêm protein để chữa lành các mô và giúp ngăn ngừa nhiễm trùng.

Protein cũng là chìa khóa giúp trẻ tăng trưởng và phát triển. Trong thời gian bị bệnh, nhu cầu protein của trẻ cũng tăng. Hãy cùng với bác sĩ chuyên khoa tìm ra nhu cầu cụ thể của trẻ vào thời điểm này.

Những thức ăn giàu protein bao gồm cá, thịt gia cầm, thịt nạc đỏ, trứng, các sản phẩm từ sữa, các loại hạt và bơ hạt, đậu khô, đậu Hà Lan, đậu lăng, và thực phẩm từ đậu nành.

Carbohydrate

Carbohydrate là nguồn năng lượng chính cho cơ thể. Carbohydrate cung cấp cho cơ thể các nhiên liệu (calo) cần thiết cho hoạt động thể chất và thực hiện chức năng cơ quan. Lượng calo của một đứa trẻ cần phụ thuộc vào tuổi tác, kích thước và mức độ hoạt động thể chất. Trẻ khỏe mạnh, trẻ em và thanh thiếu niên cần nhiều calo mỗi kg hơn người lớn để hỗ trợ tăng trưởng và phát triển. Trẻ em vừa khỏi bệnh ung thư có thể cần nhiều lượng calo để sửa chữa các mô và cung cấp năng lượng. Trên thực tế, một người đang được điều trị ung thư có thể cần từ 20% đến hơn 90% calo so với người bình thường. Nhu cầu này khác nhau ở mỗi trẻ và một số trẻ em gặp vấn đề tăng cân bất thường trong quá trình điều trị.

Các nguồn cung cấp carbohydrate là trái cây, rau và ngũ cốc. Chúng mang lại cho các tế bào của cơ thể các vitamin và khoáng chất, chất xơ và dinh dưỡng thực vật.

Các nguồn khác của carbohydrate bao gồm bánh mì, khoai tây, gạo, mì ống, mì, ngũ cốc, đậu khô, ngô, đậu Hà Lan. Những loại thực phẩm carbohydrate cũng bao gồm vitamin B và chất xơ. Kẹo (món tráng miệng, bánh kẹo, thức uống có đường) cung cấp carbohydrate cho trẻ, nhưng rất ít chất dinh dưỡng khác.

Các loại ngũ cốc

Ngũ cốc hay các thực phẩm làm từ chúng chứa nhiều dinh dưỡng. Chúng bao gồm bánh mì, bột, và bánh quy giòn. Một số ngũ cốc nguyên hạt có thể dùng làm món ăn phụ hoặc khai vị. Khi sử dụng một sản phẩm ngũ cốc, hãy tìm các sản phẩm có dòng chữ “nguyên hạt”, “bột yến mạch toàn bộ”, hoặc “bột toàn bộ lúa mạch đen” để đảm bảo tỉ lệ ngũ cốc 100% trong sản phẩm mà không trộn thêm thành phần khác.

Chất xơ

Chất xơ là một phần của thực phẩm thực vật cơ thể không thể tiêu hóa. Có 2 loại chất xơ: chất xơ không hòa tan (chiếm không gian trong ruột, tăng tốc độ tiêu hóa, bài tiết chất thải thực phẩm ra khỏi cơ thể) và chất xơ hòa tan (liên kết với nước trong phân để giúp giữ cho phân mềm trong khi làm chậm tiêu hóa. Nó có thể lên men và tái hấp thụ).

Chất béo

Chất béo đóng vai trò thiết yếu trong chế độ dinh dưỡng. Chất béo và các loại dầu được làm từ axit béo có tác dụng cung cấp lượng lớn năng lượng cho cơ thể. Cơ thể phá vỡ các chất béo và sử dụng chúng để lưu trữ năng lượng, làm ấm cơ thể và vận chuyển một số loại vitamin qua máu.

Bạn có thể biết rằng một số chất béo tốt hơn so với các chất béo khác. Nên sử dụng các chất béo không bão hòa (monounsaturated và polyunsaturated) thường xuyên hơn so với chất béo bão hòa và chất béo dạng trans.

  • Chất béo không bão hòa đơn được tìm thấy chủ yếu trong các loại dầu thực vật như ô liu, dầu cải, dầu đậu phộng. Chúng là chất lỏng ở nhiệt độ phòng;
  • Chất béo không bão hòa đa được tìm thấy chủ yếu trong các loại dầu thực vật như dầu cây rum, hướng dương, ngô, dầu hạt lanh. Chúng cũng là những chất béo chính có trong hải sản và có dạng lỏng hoặc mềm ở nhiệt độ phòng;
  • Chất béo bão hòa (axit béo bão hòa) chủ yếu được tìm thấy từ động vật, như thịt, gia cầm, sữa ít béo, phô mai và bơ, một số loại dầu thực vật như dừa, dầu hạt cọ, dầu cọ. Chất béo bão hòa thường rắn ở nhiệt độ phòng;
  • Axit béo dạng trans hình thành khi các loại dầu thực vật biến đổi thành bơ thực vật. Nguồn chất béo trans bao gồm các loại thực phẩm ăn nhẹ và thức ăn nướng được làm từ dầu thực vật hydro hóa một phần. Chất béo trans cũng được tìm thấy tự nhiên trong một số sản phẩm động vật, chẳng hạn như các sản phẩm từ sữa.

Nước

Nước và các chất lỏng đóng vai trò rất quan trọng cho sức khỏe. Tất cả các tế bào cơ thể cần nước để phát triển. Nếu cơ thể của con bạn không đủ nước hoặc mất nước do nôn hoặc tiêu chảy, chúng có thể thiếu nước. Khi điều này xảy ra, các chất lỏng và khoáng chất giúp giữ cho cơ thể làm việc có thể gây hại và gây mất cân bằng.

Cơ thể trẻ hấp thụ nước từ thực phẩm, đặc biệt là các loại trái cây và rau quả, nhưng chúng cần uống nước để đảm bảo nhu cầu của tất cả các tế bào cơ thể. Lượng nước một đứa trẻ cần dựa vào kích thước và lượng chất lỏng mất đi, đặc biệt khi trẻ bị tiêu chảy hay nôn ói thường xuyên. Nói chuyện với các chuyên gia dinh dưỡng, bác sĩ, hoặc y tá về nhu cầu dịch của con bạn. Bạn nên nhớ rằng tất cả các chất lỏng (súp, sữa, thậm chí kem, và gelatin) đều góp vào lượng chất lỏng của trẻ.

Bạn có thể nhận biết tình trạng mất nước của con mình bằng cách véo nhẹ lên da trên xương ức. Nếu da không hồi phục lại bình thường và vẫn lún, con bạn có thể bị mất nước. Các triệu chứng khác có thể xảy ra bao gồm khô miệng, nước tiểu sẫm màu, bơ phờ và chóng mặt. Nếu bạn nghĩ rằng con đang bị mất nước, hãy liên lạc với bác sĩ ngay lập tức.

Vitamin và các khoáng chất

Cơ thể cần một lượng nhỏ vitamin và khoáng chất cho sự tăng trưởng và phát triển bình thường, giúp cơ quan hoạt động tốt. Vitamin và khoáng chất cũng giúp cơ thể sử dụng năng lượng nhận được từ thức ăn.

Trẻ em có chế độ ăn uống cân bằng thường nhận được đầy đủ các vitamin và khoáng chất. Nhưng các nghiên cứu cho thấy thậm chí trẻ em khỏe mạnh thường cũng không nhận được đủ canxi và vitamin D – thành phần đặc biệt cần thiết cho sự phát triển xương. Một số loại thuốc dùng để điều trị ung thư cũng có thể làm giảm nồng độ canxi và vitamin D, vì vậy cần bổ sung những chất này vào cho đầy đủ.

Khi trẻ điều trị ung thư, tác dụng phụ của thuốc phổ biến như buồn nôn, nôn, và đau miệng có thể làm cho trẻ khó ăn. Nếu con bạn gặp vấn đề về ăn uống, hãy hỏi bác sĩ, y tá, hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được giúp đỡ.

Các bác sĩ có thể kê một hỗn hợp đa vitamin hàng ngày cho con bạn trong quá trình điều trị, nhưng một viên đa sinh tố không thể cung cấp đủ calo và protein. Bạn hãy nhớ báo khi bác sĩ kê vitamin, khoáng chất, hoặc bất kỳ bổ sung nào cho con bạn vì một số có thể can thiệp vào quá trình điều trị ung thư.

Những thông tin trên không thay thế lời khuyên của chuyên gia dinh dưỡng. Nếu bạn có những câu hỏi hay quan tâm thêm, hãy nói chuyện với bác sĩ, y tá hay chuyên gia dinh dưỡng về nhu cầu của trẻ.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Hai 16, 2017 | Lần cập nhật cuối: Tháng Hai 16, 2017

Bài có nhiều người đọc