[Trắc nghiệm] Bạn có thể lật tẩy lời nói dối?

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Lời nói dối phần lớn là để bảo vệ lòng tự trọng nhưng nếu lặp lại quá nhiều lần thì sẽ có thể gây tổn thương cho người khác. Thậm chí, bản thân của người hay nói dối cũng sẽ phải đối diện với nhiều vấn đề sức khỏe hơn người thật thà!

Nhiều người vẫn nói: “Thật thà là cha đứa dại” ý muốn nhấn mạnh người thật thà thường dễ bị thiệt thòi. Thực tế, những người sống giả tạo cũng “thiệt thòi” không kém khi có nguy cơ gặp nhiều vấn đề sức khỏe hơn người thật thà.

Theo nghiên cứu đã được công bố tại Hiệp hội Tâm lý Hoa Kỳ tại Orlando, người thật thà sẽ có xu hướng khỏe mạnh hơn người nói dối. Tại sao lời nói dối lại ảnh hưởng đến sức khỏe như vậy? Câu trả lời đơn giản là vì những mối quan hệ xây dựng trên sự tin tưởng và chân thật sẽ giúp sức khỏe tinh thần của chúng ta tốt hơn.

Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thể phải nghe rất nhiều lời nói dối trong ngày mà không hề nhận ra cho đến khi bị tổn thương. Để khám phá xem khả năng lật tẩy lời nói dối của bạn tới đâu, hãy cùng thực hiện bài trắc nghiệm thú vị sau đây nhé!

PHẦN CÂU HỎI

1. Trẻ em bắt đầu biết lừa dối từ khi nào?

A – Trước khi biết nói

B – Khoảng 3 tuổi

C – Khoảng 5 tuổi

2. Lý do khiến mọi người thường nói dối là gì?

A – Vượt trội người khác

B – Tránh gây tổn thương

C – Giữ gìn hòa khí

D – Tất cả các lý do trên

3. Thời điểm nào khiến bạn dễ buông lời nói dối?

A – Buổi sáng

B – Buổi chiều

C – Không có sự khác biệt về thời điểm

4. Hầu hết mọi người nói dối để bảo vệ điều gì?

A – Công việc

B – Tiền bạc

C – Lòng tự trọng

5. Đàn ông thường xuyên nói dối hơn phụ nữ?

A – Đúng

B – Sai

6. Bạn có xu hướng nói dối với đồng nghiệp hơn người lạ?

A – Đúng

B – Sai

7. Hầu hết mọi người đều nói dối khi trò chuyện?

A – Đúng

B – Sai

8. Trẻ em lớn tuổi thường nói dối nhiều hơn trẻ nhỏ tuổi?

lời nói dối

A – Đúng

B – Sai

9. Động vật không biết lừa dối?

A – Đúng

B – Sai

10. Những người nào dễ phát hiện lời nói dối hơn?

A – Người đáng tin cậy

B – Người dễ nghi ngờ

C – Người cao hơn

11. Chuyên gia tâm lý dễ dàng lật tẩy được lời nói dối?

A – Đúng

B – Sai

12. Máy phát hiện nói dối đo lường điều gì?

A – Huyết áp

B – Nhịp thở

C – Cả huyết áp và nhịp thở

PHẦN TRẢ LỜI

1. A – Trước khi biết nói

Ngay từ khi vài tháng tuổi, bé sơ sinh đã có thể khóc ầm lên dù chẳng có vấn đề gì nghiêm trọng cả. Bé chỉ đơn giản muốn thu hút sự chú ý của mẹ. Thậm chí, một bé tầm 11 tháng tuổi cũng có thể cố ý nhìn mẹ chằm chằm để làm rơi vãi thức ăn mà bé không muốn ăn.

2. D – Tất cả các lý do trên

Những giá trị cuộc sống hiện đại như vẻ đẹp ngoại hình, tiền bạc, danh vị và các mối quan hệ có thể khiến nhiều người đánh mất bản thân từ lúc nào không hay. Chúng ta nói dối vì rất nhiều lý do, đặc biệt là khi muốn lấy lòng nhau hoặc tránh gây ra xung đột. Đây có thể là vấn đề phức tạp khiến bạn dễ bị tổn thương khi phát hiện sự thật đằng sau những lời nói dối.

3. B – Buổi chiều

Khi trải qua một buổi sáng với nhiều áp lực công việc, ý chí của bạn có thể suy giảm nên dễ nói dối để xử lý các vướng mắc dễ dàng hơn. Đây cũng chính là lý do tại sao mà nhiều nhà tuyển dụng thường hẹn phỏng vấn buổi sáng để các ứng viên ít nói dối.

4. C – Lòng tự trọng

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng khi chúng ta lo sợ người khác đánh giá thấp về mình sẽ vô tình buột ra lời nói dối để nâng cao giá trị của bản thân. Bên cạnh nỗi sợ bị xem thường, một trong những lý do tại sao chúng ta nói dối chính là khát vọng chứng tỏ bản thân hoàn hảo và muốn thao túng người khác.

5. B – Sai

lời nói dối

Lời nói dối không phụ thuộc vào giới tính. Tuy nhiên, đàn ông và phụ nữ sẽ có những xu hướng nói dối khác nhau. Đàn ông thường nói dối để cảm thấy tự hào khi nâng cao giá trị của bản thân. Trái lại, phụ nữ thường nói dối về giá trị của người khác để tránh gây mất lòng.

6. A – Đúng

Bạn có xu hướng quan tâm đến những gì đồng nghiệp nghĩ về mình hơn là những người lạ gặp qua đường. Người lạ có khi chẳng bao giờ gặp lại nên không có gì phải lo lắng!

7. A – Đúng

Các nhà khoa học cho biết chúng ta thường khó nói thật với những ai mới gặp lần đầu tiên. Thậm chí, chúng ta có xu hướng muốn được người khác yêu mến nên còn không nhận ra cả lời nói dối của chính mình.

8. A– Đúng

Bé 11 tuổi sẽ thường nói dối hơn bé 9 tuổi hay bé 7 tuổi. Các trẻ lớn tuổi hơn cũng cảm thấy bình thường khi được hỏi cảm giác thế nào khi nói dối như vậy.

9. B – Sai

Dĩ nhiên, động vật không thể lừa dối nhau bằng lời nói như con người mà dùng ngôn ngữ riêng của chúng. Tinh tinh và các loài linh trưởng khác cố tình lừa dối để lấy thức ăn, hấp dẫn bạn tình hoặc để tránh bị trừng phạt.

Thí nghiệm nổi tiếng về nàng khỉ đột Koko thông minh biết sử dụng ngôn ngữ ký hiệu đã cho thấy động vật cũng biết lừa dối để tự bảo vệ mình. Koko đã kéo một cái bồn ra khỏi bức tường và đập vỡ nó. Khi được hỏi câu chuyện đã xảy ra như thế nào, nàng ta đã đổ lỗi cho người bạn mới của mình là chú mèo con nhỏ tên Kate.

Koko ra đời vào ngày 04.07.1971 tại vườn thú San Francisco (Mỹ). Penny Patterson, chủ tịch kiêm giám đốc nghiên cứu của TGF. Patterson đã dạy Koko ngôn ngữ ký hiệu Mỹ tại phòng nghiên cứu của trường đại học Stanford suốt nhiều năm trời. Theo The New York Times ngày 21.06.2018 (Koko the Gorilla, Who Used Sign Language and Befriended Mr. Rogers, Dies at 46), Koko đã qua đời ở tuổi 46.

10. A – Người đáng tin cậy

Những người có tính cách trung thực và đáng tin cậy thường có khả năng phát hiện lời nói dối khá nhạy bén. Trong khi đó, những người ít trung thực hoặc không đáng tin cậy lại thường khó nhận ra vì mải “bận rộn” nghĩ ra lời nói dối hợp lý.

11. B – Sai

Hầu như không có một chuẩn nào cho “lời nói dối”. Mỗi người sẽ có những biểu hiện khác nhau khi nói dối như ánh mắt, giọng nói, cử chỉ… Theo FBI (Federal Bureau of Investigation – Cục Điều Tra Liên Bang Mỹ), có rất nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến hành vi của một người bao gồm cách nói dối, thời gian chuẩn bị nói dối và mức độ lừa dối mà người đó tự nhận thấy. Vì thế, ngay cả một chuyên gia tâm lý được đào tạo cũng không chắc sẽ lật tẩy được tất cả các lời nói dối một cách chính xác.

12. C – Cả huyết áp và nhịp thở

Máy phát hiện nói dối (polygraph hay lie detector) đo huyết áp và nhịp thở. Đúng như tên gọi “máy nói dối”, thiết bị này được thiết kế để có thể phát hiện ra lời nói dối. Máy thường được sử dụng trong điều tra tội phạm, bằng cách đo lường quá trình căng thẳng của thần kinh. Thiết bị hoạt động dựa trên tiền đề rằng nếu một người nói sự thật họ sẽ giữ bình tĩnh.

Thiết bị này còn có thể đo cả nhịp tim và độ dẫn điện của làn da. Khi bạn bị stress, các chỉ số này đều tăng cao. Về mặt lý thuyết, người thực hiện kiểm tra sẽ phát hiện lời nói dối bằng cách đặt một loạt câu hỏi và quan sát bạn phản ứng như thế nào.

Theo Psychology Today (Do Lie Detectors Work?), có rất nhiều tranh cãi về việc máy phát hiện nói dối có hiệu quả hay không. Một số chuyên gia tuyên bố rằng nhiều người đã “qua mặt” máy phát hiện nói dối sau đó đã thú nhận tội lỗi. Mặt khác, bài kiểm tra tạo ra rất nhiều kết quả dương tính giả, tức là những người đang nói sự thật nhưng kết quả cho thấy họ đang nói dối.

lời nói dối

Bản năng tự nhiên của chúng ta thường nói lên sự thật. Thế nên, bạn sẽ phải tốn nhiều thời gian để suy nghĩ ra lời nói dối với những câu chuyện hợp lý. Nhiều người thường xuyên nói dối mà không có mục đích thì có thể mắc “bệnh nói dối” (pathological).

Thạc sĩ Charles F. Bond (Giáo sư Tâm lý của Đại học Texas Christian, Mỹ) cho biết: “Tôi nhận ra mọi người đều có thể bị mê hoặc bởi sự dối trá. Người ta thường thấy phấn khích khi nhận ra lời nói dối của một ai đó”.

Đây là cảm giác phấn khích khi bạn tò mò muốn được biết sự thật đằng sau lời nói dối. Cảm giác phấn khích này có thể là cảm xúc vui vẻ khi bạn được khen ngợi hoặc yêu mến. Tuy nhiên, lời nói dối cũng có thể gây tổn thương tâm lý và nhiều thiệt hại khác nghiêm trọng hơn.

Để sớm lật tẩy những lời nói dối, bạn có thể dựa vào 10 dấu hiệu cơ bản sau đây:

  1. Sự không nhất quán giữa lời nói và hành động
  2. Hỏi về những điều bản thân không muốn
  3. Ứng xử khác với thường ngày
  4. Biểu hiện cảm xúc mâu thuẫn
  5. Linh cảm bản năng của bạn không ổn
  6. Ánh mắt không dám nhìn thẳng
  7. Tìm kiếm cách phân tán sự chú ý
  8. Cảm nhận sự không thoải mái
  9. Kể ra quá nhiều chi tiết thừa
  10. Tỏ ra là người đáng tin cậy

Lời nói dối không phải lúc nào cũng xấu, vì có thể là người ấy đang muốn bảo vệ bạn không bị tổn thương. Tuy nhiên, bạn vẫn cảm thấy khó chịu mỗi khi bị lừa dối bởi một ai đó mà mình rất mực tin tưởng. Bạn không thể hy vọng một thế giới không có lời nói dối vì chính bạn đôi lúc vẫn cảm thấy khó lòng nói thật mọi suy nghĩ cá nhân của mình. Hãy luyện khả năng nhận biết sự giả dối để bảo vệ bản thân khi cần thiết, bạn sẽ có thể tránh được sự tổn thương tâm lý đã là rất tốt rồi đấy!

Thảo Viên | HELLO BACSI

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Mười Một 1, 2019 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Một 2, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc