Nổi mẩn do thuốc kháng sinh amoxicillin: Bạn cần làm gì?

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Thuốc kháng sinh amoxicillin là một trong những loại thuốc đầu tay điều trị nhiễm trùng. Tuy nhiên, bạn nên cẩn trọng để tránh nguy cơ gặp tác dụng phụ như nổi mẩn, sốc phản vệ, thậm chí ngưng thở!

Amoxicillin là một loại thuốc kháng sinh phổ rộng thông dụng được dùng để điều trị các bệnh nhiễm khuẩn như viêm tai giữa, viêm xoang, viêm đường hô hấp do liên cầu, tụ cầu, phế cầu, viêm đường tiết niệu, viêm dạ dày, ruột, nhiễm khuẩn da… Thuốc amoxicillin có thể được sử dụng đơn lẻ hoặc kết hợp với các loại thuốc kháng sinh khác để tăng cường khả năng điều trị nhiều bệnh nhiễm khuẩn.

Khi sử dụng thuốc kháng sinh amoxicillin đặc biệt là cho trẻ em, những vết mẩn ngứa dạng ban đỏ hoặc mề đay trên da khiến cho nhiều cha mẹ rất lo lắng. Bạn hãy cùng Hello Bacsi tìm hiểu về tình trạng mẩn ngứa do thuốc kháng sinh amoxicillin cùng cách xử lý và phòng ngừa nhé!

Tình trạng mẩn ngứa do thuốc kháng sinh amoxicillin

Nhiều loại thuốc kháng sinh có tác dụng phụ gây nổi mẩn ngứa (hay còn gọi là phát ban da) sau khi dùng. Trong đó, thuốc kháng sinh amoxicillin là một trong những loại kháng sinh dễ gây nổi mẩn ngứa nhiều nhất.

Amoxicillin là thuốc kháng sinh thuộc họ penicillin. Có đến 10% người bệnh thông báo rằng họ bị dị ứng với penicillin. Tuy nhiên trên thực tế, tỷ lệ dị ứng với penicillin không cao như vậy. Nhiều người thường nhầm lẫn và cho rằng mình bị dị ứng với penicillin nhưng thật ra đó chỉ là một tác dụng phụ rất nhẹ chứ không phải dị ứng.

Nổi mẩn ngứa là một phản ứng phổ biến sau khi dùng kháng sinh họ penicillin. Chỉ một số ít trường hợp cho thấy dấu hiệu của tình trạng dị ứng nghiêm trọng, còn đa số chỉ là do tác dụng phụ tạm thời trong thời gian sử dụng thuốc.

Phân loại mẩn ngứa do thuốc kháng sinh amoxicillin

thuốc kháng sinh amoxicillin

Có hai loại mẩn ngứa do amoxicillin, một loại do dị ứng gây ra và loại còn lại không liên quan đến dị ứng. Hai loại mẩn ngứa do thuốc kháng sinh amoxicillin bao gồm:

1. Nổi mề đay do thuốc kháng sinh amoxicillin

Bạn bị nổi mề đay với các dấu hiệu như xuất hiện những vết mẩn ngứa ngoài da với màu đỏ hoặc trắng, sần nổi lên trên bề mặt da và có thể cảm nhận được khi chạm vào. Tình trạng này nếu xuất hiện sau khi dùng 1 – 2 liều thuốc kháng sinh amoxicillin thì bạn có khả năng cao đã bị dị ứng.

Nếu bị nổi mề đay, bạn nên ngưng sử dụng thuốc kháng sinh amoxicillin và đi khám bác sĩ vì tình trạng này có thể trở nên nghiêm trọng hơn theo thời gian. Bạn cần được cấp cứu kịp thời nếu bị nổi mề đay kèm theo các biểu hiện như khó thở, có dấu hiệu sưng, tím tái…

2. Nổi ban đỏ do thuốc kháng sinh amoxicillin

Tình trạng nổi ban đỏ này thường xuất hiện muộn hơn mề đay sau khoảng 3 – 10 ngày sau khi dùng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp ban đỏ cũng có thể xuất hiện ở bất kỳ thời điểm nào trong hoặc ngay sau thời gian điều trị bằng thuốc kháng sinh amoxicillin.

Ban đỏ do thuốc kháng sinh amoxicillin được mô tả giống như những mảng phẳng màu đỏ xuất hiện trên da (không nổi sần lên bề mặt da). Những ban nhỏ và nhạt màu hơn thường xen lẫn với các đốm mẩn đỏ, dạng mẩn ngứa này thường sẽ tự khỏi vài ngày sau khi ngưng sử dụng amoxicillin.

Nguyên nhân nổi mẩn do thuốc kháng sinh amoxicillin

thuốc kháng sinh amoxicillin

Nếu bạn bị nổi mề đay sau khi dùng thuốc kháng sinh amoxicillin, điều này do dị ứng thuốc kháng sinh gây ra. Còn tình trạng nổi ban đỏ hiện vẫn chưa rõ nguyên nhân. Nếu bạn bị nổi mẩn ngứa nhưng không bị mề đay hoặc các triệu chứng nghiêm trọng khác như khó thở, sưng… thì không có nghĩa là bị dị ứng với thuốc kháng sinh amoxicillin. Đó đơn giản chỉ là phản ứng nhẹ với thuốc do mẫn cảm.

Ở trẻ em, các bé gái thường dễ bị nổi mẩn do mẫn cảm với kháng sinh amoxicillin hơn các bé trai. Những trẻ mắc bệnh mạch cầu đơn nhân hay còn gọi là bạch cầu mono dễ bị nổi mẩn ngứa sau khi dùng thuốc kháng sinh amoxicillin.

Tình trạng nổi mẩn ngứa thông thường sau khi dùng amoxicillin được mô tả lần đầu tiên trên tạp chí Nhi khoa (Journal of Pediatrics) vào năm 1960 ở những em bé dùng ampicillin để điều trị bệnh bạch cầu đơn nhân. Khi đó tới 80% trẻ em nhóm này đã bị nổi mẩn ngứa. Ngày nay, có rất ít trẻ bị bệnh bạch cầu đơn nhân điều trị bằng amoxicillin vì điều trị không thực sự hiệu quả. Tuy nhiên, vẫn có 30% trẻ bị bệnh bạch cầu mono mãn tính dùng amoxicillin bị nổi mẩn ngứa.

Cách xử lý khi nổi mẩn do thuốc kháng sinh amoxicillin

thuốc kháng sinh amoxicillin

Nếu bị phát ban do thuốc kháng sinh amoxicillin, bạn cần ngưng sử dụng thuốc ngay lập tức và đi khám bác sĩ. Bạn cũng có thể sử dụng thuốc không kê đơn benadryl giúp chống lại tình trạng dị ứng theo chỉ dẫn của bác sĩ. Nếu chỉ bị nổi mẩn ngứa thông thường mà không bị mề đay, bạn vẫn có thể dùng benadryl khi ngứa và khó chịu. Bạn vẫn nên hỏi bác sĩ xem có thể tiếp tục dùng thuốc kháng sinh đó không để ngăn ngừa nguy cơ bị dị ứng kháng sinh có thể xảy ra.

Loại mẩn đỏ ngứa thông thường có thể tự biến mất sau khi ngưng sử dụng thuốc. Tuy nhiên, nếu ban đỏ này gây ngứa và khó chịu, bác sĩ có thể khuyến cáo bôi kem steroid lên vùng da đó.

Trẻ em thường dễ bị nổi mẩn ngứa khi dùng amoxicillin. Tuy nhiên, vì trẻ còn nhỏ và có làn da nhạy cảm nên rất khó để có thể xác định mẩn ngứa trên da của trẻ là do kháng sinh hay do nguyên nhân khác (ví dụ các bệnh truyền nhiễm hoặc dị ứng gây nổi ban). Bạn cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay nếu trẻ bị nổi ban kèm theo các triệu chứng như nôn, sốt, sưng tấy, tím tái…

Việc nhận biết nổi mẩn ngứa do thuốc kháng sinh amoxicillin, đặc biệt là ở trẻ em, thường rất khó khăn. Mẩn ngứa có thể chỉ là dạng phản ứng nhẹ bình thường, nhưng cũng có thể là dấu hiệu dị ứng kháng sinh nếu không xử lý kịp thời có thể gây sốc phản vệ và ngưng thở nếu tiếp tục dùng thuốc.

Khi trẻ chỉ bị nổi mẩn đỏ, bạn cũng nên hết sức thận trọng khi cho bé tiếp tục dùng amoxicillin. Cách tốt nhất là bạn đưa bé đi khám bác sĩ sớm. Nếu tình trạng này biến mất sau một vài ngày ngưng sử dụng thì bác sĩ có thể cho phép điều trị hết phác đồ cho đến khi hoàn thành. Bạn cũng cần ghi lại phản ứng của bé sau khi dùng bất kỳ loại kháng sinh nào và thông báo cho bác sĩ vì có thể bé sẽ bị nổi mẩn với loại kháng sinh khác cùng họ với amoxicillin.

Hồng Nhung | HELLO BACSI

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Sáu 3, 2019 | Lần cập nhật cuối: Tháng Sáu 4, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc