Bạn biết gì về tai biến mạch máu não ở người lớn tuổi?

Tai biến mạch máu não hay còn gọi là đột quỵ não là một bệnh khá phổ biến. Có rất nhiều dấu hiệu nhận biết bệnh như rối loạn trí thức, nhức đầu đột ngột,…

Theo kết quả thống kê cho thấy, tại Việt Nam trung bình mỗi năm có hàng nghìn người mắc mới và cũng rất nhiều ca bệnh tử vong vì tai biến mạch máu não. Trong một đời người, cứ 1 trong 6 người sẽ bị một lần mắc bệnh tai biến mạch máu não.

Tai biến mạch máu não là gì?

Tai biến mạch máu não hay còn gọi là đột quỵ não xảy ra khi mạch máu cung cấp oxy và các chất dinh dưỡng cho phần mô não đó bị tắc nghẽn hay bị vỡ ra. Tai biến mạch máu não có hai loại: nhồi máu não (do tắc nghẽn mạch) hoặc xuất huyết não (do vỡ mạch).

+ Nhồi máu não: một hoặc nhiều mạch máu trong não bị tắc làm cho bệnh nhân bị liệt nửa người, liệt mặt, nói khó.

+ Xuất huyết não: một hoặc nhiều mạch máu trong não bị vỡ làm cho bệnh nhân thường đau đầu dữ dội, rối loạn ý thức, liệt nửa người, liệt mặt,…

Các triệu chứng thần kinh trung ương khu trú biểu hiện nhanh, ngay tức thì khi tổn thương mạch máu não xảy ra, nên tai biến mạch máu não còn được gọi là đột quỵ. Gần 90% các cơn đột quỵ tai biến mạch máu não là đột quỵ thiếu máu cục bộ. Chúng xảy ra khi động mạch não bị hẹp hoặc bị tắc, làm lưu lượng máu bị giảm (thiếu máu cục bộ). Thiếu lưu lượng máu sẽ làm mất oxy và chất dinh dưỡng cho các tế bào não. Các tế bào có thể bắt đầu chết trong vòng vài phút.

Dấu hiệu nhận biết tai biến mạch máu não

Tứ chi

Bệnh nhân cảm thấy một bên mặt hoặc tứ chi tê liệt, đau, miệng chảy nước bọt, hoa mắt chóng mặt,… vài giờ hoặc vài ngày trước đó. Những biểu hiện này rõ nhất là sau khi ngủ dậy. Đây là một dạng phản ứng do hệ thống động mạch cảnh không cung cấp đủ máu, não thiếu máu, thiếu oxy.

Những rối loạn trí thức

Bệnh nhân đột nhiên mất định hướng trong vài phút, vài giờ. Thoáng quên, thoáng điếc, mất định hướng về không gian và thời gian.

Đột nhiên xuất hiện cảm giác như có ruồi bay trước mắt, mất thị lực hoàn toàn hoặc một phần hoặc một hai bên trong giây lát.

Để rơi vật dụng trong tay mà không biết để rồi vài giây sau mới sực nhớ ra và nhặt lên.

Nhức đầu đột ngột

Nhức đầu dữ dội, đột ngột. Triệu chứng này có ở trên 50% số bệnh nhân.

Đột nhiên rối loạn ngôn ngữ

Nói khó, nói ngọng, mọi người không hiểu được bệnh nhân nói gì. Triệu chứng này có thể chỉ diễn ra trong ít phút, nhưng cũng có thể kéo dài cả ngày trước khi tai biến nghiêm trọng xảy ra: bệnh nhân không còn khả năng phát ngôn.

Ngáp nhiều

Ở người cao tuổi, do xơ cứng động mạch não, các mạch máu bị thu hẹp làm cho việc lưu thông máu chậm lại, gây thiếu máu, thiếu oxy cho tổ chức não. Chức năng của não bị ảnh hưởng gây hiện tượng ngáp. Nếu trong một vài ngày, người cao tuổi có hiện tượng ngáp nhiều liên tục chứng tỏ não bị thiếu máu và có thể xảy ra tai biến nên cần cảnh giác.

Nguy cơ bị tai biến mạch máu não

Những người thường có thói quen hoặc thường gặp phải những điều dưới đây:

  • Tăng huyết áp: Đột nhiên xuất hiện cảm giác như có ruồi bay trước mắt, mất thị lực hoàn toàn hoặc một phần, một hai bên trong giây lát;
  • Đái tháo đường;
  • Một số bệnh tim mạch như: bệnh van tim, thiếu máu cơ tim, rung nhĩ.

Phụ nữ vừa hút thuốc lá vừa dùng thuốc tránh thai nội tiết tố: thuốc lá làm thay đổi thành phần lipid máu, nhất là làm giảm tỉ lệ HDL lipoprotein;

  • Rối loạn chức năng đông máu;
  • Căng thẳng quá mức;
  • Lạm dụng thức uống có cồn như rượu, bia: Đột nhiên xuất hiện cảm giác như có ruồi bay trước mắt, mất thị lực hoàn toàn hoặc một phần, hoặc một hai bên trong giây lát.

Khi bệnh nhân bị tai biến mạch máu não:

  • Để bệnh nhân nằm trên mặt phẳng an toàn khi chờ xe cấp cứu đến.
  • Không tự ý cho bệnh nhân dùng bất kỳ loại thuốc nào.
  • Vận chuyển bệnh nhân nhanh nhất bằng xe cấp cứu đếnn bệnh viện để điều trị kịp thời.

Sau khi bị tai biến mạch máu não bạn nên làm gì?

  • Từ bỏ rượu bia: bia rượu còn làm mất tác dụng của các thuốc đang dùng điều trị dự phòng. Nếu uống nhiều, say thì ý thức của người bệnh sẽ bị lu mờ, có khi dẫn đến sự bi quan, chán nản.
  • Tập thể dục: luyện tập thể dục là cách tốt nhất và lành mạnh nhất giúp bạn có có thời gian hít thở không khí trong lành, hoạt động các chi giúp chúng trở lại bình thường.
  • Nghe nhạc: Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng, việc nghe nhạc sẽ làm cho các tế bào não sớm hồi phục, trí nhớ và khả năng nghe trở lại tốt hơn.
  • Không tự lái xe: Trong thời gian đầu người bệnh vẫn còn yếu, sự quan sát, độ nhạy và khả năng xử lý kém linh hoạt hơn trước nên không được tự ý lái xe.

Thực phẩm nào tốt cho người bị tai biến?

Sau khi bị tai biến mạch máu não, cơ thể người bệnh đang rất yếu, vùng não bị tổn thương và một chế độ ăn uống hợp lý sẽ giúp cho người bệnh nhanh chóng phục hồi, những tổn thương mau chóng được lành lại và đồng thời cũng làm giảm nguy cơ tái phát bệnh trở lại.

Các loại thực phẩm không nên ăn

Tránh dùng thức ăn lên men, gây kích thích như gia vị cay, nóng, rượu, chè, cà phê…

Kiêng ăn những thực phẩm có nhiều vitamin K. Theo nghiên cứu của của các chuyên gia về dinh dưỡng thì vitamin K được tìm thấy nhiều trong các thực phẩm: măng tây, mùi tây, gan động vật, lòng đỏ trứng, dầu oliu, kiwi và dâu tây.

Các loại thực phẩm nên ăn

Thức ăn phải dễ tiêu hóa, hấp thu và ở dạng mềm, lỏng như súp, cháo, sữa.

Bưởi, cam, quýt:  đây là nhóm quả có chứa nhiều vitamin C giúp tăng cường chuyển hóa và phòng ngừa xơ vữa động mạch mà những người bị tai nên ăn hàng ngày. Hơn nữa vitamin C có trong các loại quả này còn giúp thải độc gan rất tốt, đẩy mạnh quá trình chuyển hóa cholesterol hỗ trợ hữu ích cho quá trình điều trị tai biến mạch máu não.

Nên chọn thực phẩm ít cholesterol và nhiều đạm thực vật (đậu đỗ, đậu tương, đậu phụ) và đạm động vật (cá biển, cá đồng, sữa, thịt nạc…)Nếu bệnh nhân có kèm theo suy thận, cần giảm lượng đạm từ 0,4 đến 0,6g/kg cân nặng/ngày.

Dùng axit folic ít nhất 300mcg mỗi ngày sẽ làm giảm 20% nguy cơ đột quỵ và 13% nguy cơ bệnh tim, so với người dùng dưới 136 mcg/ngày. Axit folic có tác dụng chống xơ vữa động mạch, giảm huyết áp và hàm lượng cholesterol trong máu. Nó có trong các loại quả có vị chua, rau lá xanh, các loại đậu, gạo, mỳ và các sản phẩm từ ngũ cốc.

Hi vọng bài viết trên sẽ giúp bạn có thêm nhiều kiến thức về tai biến mạch máu não để chăm sóc cho bản thân cũng như các thành viên trong gia đình.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Mười Hai 19, 2017 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Hai 19, 2017

Nguồn tham khảo
Nguyễn Trần Tố Trân Thạc sĩ - Bác sĩ - Giảng viên

Chức vụ

  • Bác sĩ tại Phòng khám Lão khoa - Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh cơ sở 1
  • Giảng viên Bộ môn Lão khoa, Khoa Y - Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
  • Hội viên Hội Lão khoa Thành phố Hồ Chí Minh

 Quá trình đào tạo

  • 2009: Tốt nghiệp Bác sĩ Đa khoa - Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
  • 2013: Tốt nghiệp Bác sĩ Nội trú chuyên ngành Lão khoa - Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh

Giải thưởng và ghi nhận

  • Bằng khen của Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
  • Bằng khen của Bộ Y tế
  • Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ

Kinh nghiệm

  • Phòng khám Lão khoa - Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh cơ sở 1
  •  Bộ môn Lão khoa, Khoa Y - Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh

 

Hiện tại, Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Trần Tố Trân tham vấn y khoa cho Hello Bacsi với các bài viết về lão khoa.

Thêm
Bài viết mới nhất