Bệnh gan: có nên ghép gan mới?

Tác giả: Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư

Nếu bạn mắc bệnh gan và các phương pháp điều trị ban đầu không thành công thì lựa chọn tốt nhất kế tiếp có thể là ghép gan.

Bạn nên biết rằng ghép gan là một trong những phương pháp cho tỷ lệ sống còn cao nhất. Sau khi ghép gan, nếu được chăm sóc y tế và lối sống thích hợp, cơ thể bạn sẽ khỏe hoăn với ít biến chứng.

Ghép gan là gì?

Ghép gan là phẫu thuật thay thế gan bị suy bằng lá gan mới và khỏe mạnh từ người khác được gọi là người hiến. Gan có thể được ghép toàn bộ hoặc một phần từ một người đã chết hay còn sống.

Có ba phẫu thuật liên quan đến ghép gan: phẫu thuật hiến gan, phẫu thuật trên gan suy, và phẫu thuật nhận gan. Ê kíp phẫu thuật sẽ phối hợp các phẫu thuật này.

Phẫu thuật hiến gan

Phẫu thuật hiến gan nhằm lấy phần gan khỏe mạnh khỏi người hiến. Phẫu thuật này sẽ lấy gan hiến từ hai nguồn.

  • Gan có thể từ một người hiến mới qua đời gần đây. Gia đình của người hiến gan đã mất quyết định hiến tất cả những tạng còn hoạt động. Tronh trường hợp này, phải giữ cho các nội tạng vẫn hoạt động cho đến khi nó được lấy ra. Người hiến được đặt dưới máy thở để tiếp tục cung cấp oxy đến những tạng còn lành mạnh. Phẫu thuật này sẽ lấy nhiều nội tạng như thận, tim, phổi và đôi khi tụy, ruột non, giác mạc, da và xương;
  • Gan cũng có thể đến từ một người sống. Phẫu thuật này bao gồm ghép nội tạng liên quan đến một phần của gan được lấy từ một người sống và ghép vào bệnh nhân. Vì khi gan có khả năng tái tạo cả phần ghép và các phần còn lại của gan của người hiến mọc trở lại thành một gan bình thường.

Phẫu thuật trên gan suy

Phẫu thuật này được thực hiện tại bệnh viện của người nhận để thực hiện bất kỳ điều chỉnh cần thiết nào để bệnh nân thích nghi với gan của người hiến như giảm kích thước gan. Điều này thường được thực hiện ngay trước phẫu thuật nhận gan.

Phẫu thuật nhận gan

Phẫu thuật nhận gan là bước cuối cùng của ghép gan, gan suy được thay thế bằng gan khỏe mạnh từ người hiến. Bệnh nhân sẽ được gây mê để giảm đau và dùng thuốc để ngăn chặn mất máu quá nhiều. Các bác sĩ phẫu thuật sẽ cắt trên bụng bệnh nhân để thay thế gan. Họ cũng sẽ đặt một số ống để giúp bệnh nhân thực hiện các chức năng cơ thể nhất định sau phẫu thuật.

Những ai cần ghép gan?

Ghep gan cần thực hiện khi gan bệnh nhân không còn thực hiện chức năng được nữa. Các chức năng này bao gồm lọc của các độc tố khỏi máu, sản xuất mật để giúp tiêu hóa và lưu trữ năng lượng như đường để sử dụng sau này. Suy gan có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và xảy ra do nhiều nguyên nhân như sử dụng quá nhiều rượu, viêm gan, xơ gan, quá liều paracetamol, và các bệnh gan khác.

Trong hai thập kỷ qua, số lượng người có nhu cầu ghép gan đã tăng 90%, nhưng số lượng người hiến có sẵn vẫn giống nhau.

Giống như ghép tạng khác, nhu cầu lớn hơn nguồn cung. Bạn cần phải đáp ứng nhiều yêu cầu để được ghép gan. Dưới đây là một vài tiêu chuẩn:

  • Bạn phải có các triệu chứng chính ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bạn;
  • Bạn có tỷ lệ sống sót cao sau khi ghép;
  • Bạn cần phải vượt qua tất cả các bài kiểm tra về thể chất và tinh thần;
  • Bạn cần phải sẵn sàng về tài chính cho việc cấy ghép;
  • Bạn cần có một người hiến sẵn có.

Làm thế nào để chuẩn bị cho một ca ghép gan?

Trước khi ghép gan, bạn cần phải chuẩn bị tinh thần và thể chất, như tìm hiểu những gì có thể xảy ra sau ghép gan, cân nhắc suy nghĩ về cuộc sống của bạn trước khi ghép và nó sẽ thay đổi thế nào sau đó.

Trong khi bạn đang trong danh sách chờ, bạn cần phải chuẩn bị giấy tờ và tài chính cho việc ghép, duy trì lối sống lành mạnh bằng cách ăn uống phù hợp và tập thể dục thường xuyên.

Gia đình bệnh nhân cần biết khi nào phẫu thuật diễn ra để họ có thể sắp xếp để chăm sóc bạn sau khi ghép gan là một ý tưởng tốt.

Điều gì xảy ra sau khi ghép gan?

Người ta ước tính rằng sau khi phẫu thuật, khoảng 85 trong số 100 người sống trong ít nhất một năm và 65 trong số 100 sống năm năm trở lên.

Khi gan được ghép, cơ thể thường coi nó như là một mô ngoại lai và sẽ tấn công gan mới. Hiện tượng này được gọi là phản ứng thải ghép và có thể khiến các cơ quan mới được ghép bị tổn thương và bị phá hủy hoàn toàn. Để ngăn chặn điều này, có nhiều loại thuốc được gọi là thuốc ức chế miễn dịch. Một bệnh nhân ghép gan cần dùng những loại thuốc này suốt đời để ngăn chặn sự loại thải của gan mới của họ.

Ngoài sự thải ghép, có nhiều vấn đề khác bạn cần biết sau phẫu thuật ghép gan.

  • Nhiễm trùng. Giống như nhiều phẫu thuật khác, có một nguy cơ cao nhiễm trùng sau phẫu thuật ghép gan. Bác sĩ của bạn có thể cung cấp cho bạn thuốc kháng sinh và/hoặc thuốc chống nấm để ngăn ngừa nhiễm trùng;
  • Các rối loạn tại đường mật. Điều này đề cập đến các rối loạn liên quan đến ống mật, chẳng hạn như tắc nghẽn hoặc rò rỉ dịch mật;
  • Suy thận. Các ức chế miễn dịch bạn uống có nguy cơ dẫn đến suy thận. Bác sĩ sẽ theo dõi chức năng thận của bạn chặt chẽ sau khi phẫu thuật;
  • Suy gan ghép. Gan mới có thể không hoạt động đúng cách sau khi được ghép. Nếu điều này xảy ra, bạn có thể cần một lá gan mới càng sớm càng tốt. Trong khi đó, bác sĩ sẽ cho bạn thuốc để kiểm soát vấn đề;
  • Ung thư da. Da của bạn sẽ nhạy cảm hơn với ánh nắng. Điều quan trọng là phải luôn luôn sử dụng kem chống nắng và quần áo bảo vệ trước khi đi ra ngoài.

Ngoài ra, sau khi ghép gan bạn cũng có nguy cơ bị bệnh tim mạch và bệnh mạch vành cao. Chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên có thể giúp bình thường hóa cuộc sống của bạn sau khi ghép gan.

Hello Health Group không đưa ra các lời khuyên, chẩn đoán hay các phương pháp điều trị y khoa.

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Bảy 29, 2016 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Hai 16, 2016

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc