Cùng tìm hiểu về nhồi máu cơ tim cấp

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Nhồi máu cơ tim được phân làm 3 loại chính: nhồi máu cơ tim cấp, nhồi máu cơ tim bán cấp và nhồi máu cơ tim mạn tính. Trên thế giới, mỗi năm có 2,5 triệu người tử vong do bệnh nhồi máu cơ tim, trong đó có 25% chết do nhồi máu cơ tim cấp tính.

Nhồi máu cơ tim cấp chỉ kéo dài trong khoảng 1-2 ngày đầu sau khi khởi phát bệnh. Phần lớn bệnh nhân tử vong là do rung thất không điều trị kịp thời. Tình trạng rung thất làm cho người bệnh mất ý thức trong vòng vài giây, nhanh chóng ngừng thở hoặc mất mạch và cần phải chăm sóc y tế ngay lập tức. Vì vậy, biện pháp tốt nhất để ngăn ngừa tử vong do nhồi máu cơ tim cấp là giáo dục mọi người về căn bệnh này, từ đó có biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp lúc trước khi quá muộn.

Nhồi máu cơ tim cấp là gì?

Nhồi máu cơ tim cấp cực kỳ nguy hiểm. Khi tình trạng này xảy ra, lưu lượng máu đến cơ tim sẽ đột ngột bị cắt đứt, gây tổn thương các mô. Nhồi máu cơ tim cấp là kết quả của sự tắc nghẽn động mạch vành do tích tụ các mảng bám (chất béo, cholesterol xấu…).

Triệu chứng nhồi máu cơ tim cấp

Để giảm thiểu tỷ lệ tử vong do nhồi máu cơ tim cấp, bạn cần nhận biết được những biểu hiện sớm của nhồi máu cơ tim để có biện pháp điều trị kịp thời.

Triệu chứng điển hình nhất của nhồi máu cơ tim là đau ngực và khó thở. Ngoài ra, bệnh cũng có các triệu chứng khác là:

  • Đau thắt ngực
  • Đau lưng, hàm và các khu vực khác ở phần trên của cơ thể (kéo dài vài phút)
  • Đổ mồ hôi
  • Buồn nôn và nôn
  • Lo lắng
  • Ho, chóng mặt
  • Tim đập nhanh

Không phải tất cả những người bị nhồi máu cơ tim đều gặp các triệu chứng giống nhau. Phụ nữ sẽ thường gặp các triệu chứng sau hơn nam giới:

  • Khó thở
  • Đau hàm
  • Đau lưng trên
  • Chóng mặt
  • Buồn nôn và nôn

Nguyên nhân gây ra nhồi máu cơ tim cấp

Trái tim là một trong những cơ quan chính của cơ thể. Hệ thống tim chứa rất nhiều loại mạch máu, trong đó quan trọng nhất là động mạch. Động mạch vành là nơi vận chuyển máu chứa oxy đi vào vòng tuần hoàn và cung cấp cho các cơ quan cơ thể.

Khi động mạch tích tụ các mảng bám, chúng sẽ tắc nghẽn hoặc thu hẹp, làm lưu lượng máu đến tim giảm đáng kể hoặc ngưng hoàn toàn. Đây là các yếu tố góp phần làm tắc nghẽn động mạch vành.

Cholesterol xấu

Cholesterol là một chất không màu được tìm thấy nhiều trong thực phẩm. Ngoài ra, cơ thể cũng có thể tự sản xuất cholesterol, nhưng không phải tất cả cholesterol đều xấu.

Cholesterol xấu được gọi là lipoprotein mật độ thấp (LDL), là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tắc nghẽn trong động mạch. Chúng có thể bám vào các thành của động mạch và tạo ra mảng bám. Đồng thời, các tiểu cầu (có chức năng đông máu) cũng bám lên đây và dần tích tụ theo thời gian, gây ra tắc nghẽn.

Chất béo bão hòa

Chất béo bão hòa cũng góp phần vào sự tích tụ mảng bám trong động mạch vành. Chất béo bão hòa được tìm thấy chủ yếu trong thịt và các sản phẩm từ sữa. Những chất béo này làm tắc nghẽn động mạch bằng cách tăng lượng cholesterol xấu và giảm lượng cholesterol tốt trong máu.

Chất béo chuyển hóa (trans fat)

Một loại chất béo khác góp phần vào việc các động mạch bị tắc là chất béo chuyển hóa. Nó là loại chất béo nhân tạo được tìm thấy trong nhiều loại thực phẩm chế biến sẵn. Chất béo chuyển hóa thường được ghi trên nhãn thực phẩm là dầu hydro hóa hoặc dầu hydro hóa một phần. Nó hoạt động tương tự như chất béo bão hòa, làm tăng lượng cholesterol xấu.

Nguy cơ của nhồi máu cơ tim cấp

Huyết áp cao

Bạn sẽ có nguy cơ nhồi máu cơ tim cao nếu bị huyết áp cao. Huyết áp cao làm hỏng các động mạch và đẩy nhanh quá trình tích tụ mảng bám. Khi huyết áp tăng lên, rủi ro của tim cũng tăng theo.

Mức cholesterol trong cơ thể cao

Mức cholesterol cao trong máu khiến bạn có nguy cơ bị nhồi máu cơ tim. Bạn có thể giảm cholesterol xuống bằng cách thay đổi chế độ ăn uống, tập thể dục thường xuyên và dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ (khi cần thiết).

Nồng độ triglyceride cao

Triglyceride là một loại chất béo có khả năng làm tắc nghẽn động mạch và gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim cấp. Triglyceride bắt nguồn từ thực phẩm, chúng đi qua máu và dự trữ trong cơ thể dưới dạng mỡ.

Bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường làm cho lượng đường trong máu tăng lên. Lượng đường trong máu cao sẽ làm hỏng các mạch máu và cuối cùng dẫn đến bệnh mạch vành (bệnh tim do động mạch vành bị tắt nghẽn).

Béo phì

Nhồi máu cơ tim cấp 02

Béo phì dẫn đến các tình trạng làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, bao gồm:

  • Bệnh tiểu đường
  • Cao huyết áp
  • Mức cholesterol cao
  • Mức chất béo bão hòa cao

Hút thuốc

Thuốc lá gây tổn thương thành động mạch, tạo nên một lớp xơ vữa. Theo thời gian, chúng sẽ tích tụ lại khiến động mạch bị thu hẹp, cản trở luồng máu lưu thông dẫn đến đau tức ngực, nhồi máu cơ tim và đột qụy.

Tuổi tác

Nhồi máu cơ tim cấp 03

Đàn ông có nguy cơ bị nhồi máu cơ tim cao hơn sau 45 tuổi và phụ nữ có nguy cơ cao hơn sau 55 tuổi.

Đối với người cao tuổi, nguyên nhân chủ yếu của nhồi máu cơ tim là xơ vữa động mạch diễn ra nhiều năm. Còn với người dưới 40 tuổi, chủ yếu là do stress, béo phì và nghiện thuốc lá gây ra.

Tiền sử bệnh gia đình

Bạn có nhiều khả năng bị nhồi máu cơ tim nếu trong gia đình có người mắc bệnh tim. Nguy cơ sẽ cao hơn khi có thành viên nam mắc bệnh tim trước 55 tuổi hoặc thành viên nữ mắc bệnh tim trước 65 tuổi.

Các yếu tố khác làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim cấp bao gồm:

  • Stress
  • Ít tập thể dục
  • Sử dụng thuốc phiện
  • Tiền sử tiền sản giật, hoặc huyết áp cao khi mang thai

Chẩn đoán sớm để ngăn ngừa nhồi máu cơ tim cấp xảy ra

Để xác định xem người bệnh có bị nhồi máu cơ tim hay không, điều đầu tiên bác sĩ làm là lắng nghe trái tim của bạn, sau đó là đo huyết áp, đo điện tâm đồ, siêu âm tim và làm xét nghiệm máu.

Cách điều trị nhồi máu cơ tim cấp

Nhồi máu cơ tim cấp 04

Điều trị nhồi máu cơ tim cấp phải tiến hành ngay lập tức trong phòng cấp cứu. Các cách điều trị bao gồm:

Nong mạch vành: Nong mạch vành là thủ thuật mở khóa các động mạch cung cấp máu cho tim, cho phép dòng máu tiếp tục chảy về cơ tim.

Bắc cầu mạch vành (CABG): Đây là phương pháp phẫu thuật dùng một đoạn mạch máu của chính bệnh nhân để nối từ động mạch chủ đến động mạch vành. Động mạch ghép sẽ thay thế cho đoạn động mạch vành bị tắc nghẽn để cung cấp máu cho các khu vực cơ tim đang bị thiếu máu.

Một số loại thuốc cũng được sử dụng trong trường hợp nhồi máu cơ tim:

  • Thuốc làm loãng máu (như aspirin) để phá vỡ huyết khối và cải thiện lưu lượng máu qua các động mạch bị thu hẹp.
  • Thuốc chống kết tập tiểu cầu (clopidogrel) ngăn ngừa các huyết khối mới hình thành và đang phát triển.
  • Nitroglycerin dùng để mở rộng các mạch máu.
  • Thuốc chẹn beta làm giảm huyết áp và thư giãn cơ tim.
  • Thuốc ức chế men chuyển dùng để hạ huyết áp và giảm căng thẳng cho tim.
  • Thuốc giảm đau làm giảm sự khó chịu cho bệnh nhân.

Làm thế nào để phòng ngừa?

Có nhiều cách để ngăn chặn nhồi máu cơ tim cấp xảy ra:

  • Ăn chế độ ăn có lợi cho tim mạch, bao gồm các loại ngũ cốc, trái cây, rau xanh, thịt nạc…
  • Giảm các thức ăn chứa nhiều đường, cholesterol, chất béo bão hòa
  • Tập thể dục thường xuyên với cường độ hợp lý
  • Bỏ hút thuốc lá.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Tám 22, 2019 | Lần cập nhật cuối: Tháng Tám 22, 2019

Nguồn tham khảo
Bạn muốn hiểu nhiều hơn để sống khỏe mạnh hơn?
Đăng ký nhận bản tin mới mỗi ngày từ Hello Bac si
Bài có nhiều người đọc