Chẩn đoán bệnh động mạch vành

Tác giả: Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên

Chẩn đoán bệnh động mạch vành là một thách thức đối với cả bệnh nhân và bác sĩ, bởi rất nhiều người có nguy cơ bị bệnh này và phải thực hiện nhiều xét nghiệm để xác định bệnh.

Ai nên được xét nghiệm, và họ cần những xét nghiệm nào? Hãy tìm hiểu về bệnh động mạch vành.

Bệnh động mạch vành là gì?

Bệnh động mạch vành là một bệnh mãn tính của động mạch vành. Trong bệnh động mạch vành, xơ vữa động mạch khiến sự trơn láng, đàn hồi của thành động mạch trở nên cứng và sưng lên bởi “các mảng xơ vữa”. Đó là sự tích tụ của canxi, chất béo và các tế bào viêm bất thường.

Những mảng xơ vữa có thể nhô ra vào lòng động mạch, gây tắc nghẽn một phần dòng máu, dẫn đến đau thắt ngực. Các mảng cũng có thể đột nhiên bị vỡ, tạo thành các cục máu đông trong động mạch vành, gây tắc nghẽn mạch máu đột ngột. Hầu hết những người bị nhồi máu cơ tim đều do mảng xơ vữa đột ngột vỡ gây ra.

Bệnh động mạch vành tiến triển từ từ và thường hiện diện trong nhiều năm trước khi người bệnh nhận ra bất kỳ triệu chứng bất thường nào. Dấu hiệu đầu tiên của bệnh thường là nhồi máu cơ tim hoặc ngừng tim. Điều này có nghĩa rằng nếu bạn bị tăng nguy cơ bệnh động mạch vành, bạn không nên chờ đợi triệu chứng mà cần tầm soát bệnh ngay từ đầu.

Chẩn đoán bệnh động mạch vành

Xác định những tắc nghẽn quan trọng

Theo cách truyền thống, việc chẩn đoán bệnh động mạch vành dựa vào xét nghiệm tìm bằng chứng của những tắc nghẽn quan trọng trong các động mạch vành. Nói chung, bác sĩ tim mạch xem xét tắc nghẽn quan trọng là tắc nghẽn gây hẹp 70% lòng động mạch hoặc nhiều hơn.

Nghiệm pháp vận động (nghiệm pháp gắng sức) rất hữu ích trong việc chẩn đoán xem các động mạch vành có bị tắc nghẽn một phần hay không. Nghiệm pháp gắng sức có kiểm soát thường phát hiện các triệu chứng đau thắt ngực và những thay đổi đặc trưng trên điện tâm đồ (ECG) – những dấu hiệu này gợi ý những tắc nghẽn đang hiện diện.

Một nghiệm pháp gắng sức kết hợp với Thallium/Cardiolite (chụp xạ hình tưới máu cơ tim) hoặc siêu âm tim sẽ nâng cao khả năng tìm thấy những động mạch vành bị tắc nghẽn một phần. Thallium và Cardiolite là các chất phóng xạ được tiêm vào tĩnh mạch trong khi tập luyện. Những chất này được vận chuyển tới cơ tim nhờ động mạch vành, do đó cho phép ghi hình ảnh tim với một máy ảnh đặc biệt. Nếu một hoặc nhiều động mạch vành bị tắc một phần, những vùng trong được cung cấp máu do các động mạch ấy trong cơ tim sẽ hiện lên hình ảnh đốm đen. Siêu âm tim tạo ra hình ảnh trái tim đang đập bằng cách sử dụng sóng âm thanh. Khi tập thể dục, bất kỳ chuyển động bất thường ở cơ tim được nhìn thấy trên siêu âm tim đều là dấu hiệu của bệnh động mạch vành.

Nếu nghiệm pháp gắng sức chỉ ra một hoặc nhiều tắc nghẽn, bệnh nhân thường được giới thiệu phương pháp thông tim. Mục đích của thông tim (chụp mạch vành) là mô tả đầy đủ các vị trí và mức độ của tất cả các tắc nghẽn của động mạch vành, thường với mục đích tạo hình động mạch, đặt stent hoặc phẫu thuật bắc cầu động mạch vành.

Các xét nghiệm không xâm lấn đang được phát triển để một ngày nào đó có thể thay thế cho thông tim. Chúng bao gồm việc chụp CT đa lớp cắt và MRI tim. Thật không may, hiện nay không có phương pháp tiếp cận nào hoàn toàn thay thế được thông tim.

Xác định các mảng xơ vữa không gây ra tắc nghẽn quan trọng

Trong những năm gần đây, các chuyên gia tim mạch đã nhận ra rằng nhồi máu cơ tim hay đau thắt ngực không ổn định là do vỡ các mảng xơ vữa trong động mạch vành. Trong nhiều trường hợp, các mảng xơ vữa cuối cùng bị vỡ sẽ bị coi là “không quan trọng” (tức là không gây tắc nghẽn đáng kể) trước khi bị vỡ. Đây là lý do tại sao chúng ta thường nghe có người bị  nhồi máu cơ tim ngay sau khi được thông báo rằng họ không có bệnh động mạch vành nặng. (Chuyện này đã xảy ra với phóng viên truyền hình Tim Russert năm 2008).

Vì bất kỳ mảng xơ vữa nào cũng có thể vỡ, nên biết được liệu mảng xơ vữa có hiện diện hay không là hữu ích, ngay cả những mảng xơ vữa nhỏ. Những người có bệnh động mạch vành nên thực hiện quy trình để ổn định mảng xơ vữa và làm giảm nguy cơ của các mảng vỡ. (Biện pháp này thường bao gồm các yếu tố quản lý rủi ro, thay đổi lối sống, sử dụng thuốc được kê đơn statins và aspirin).

Quét canxi là một cách hữu ích để phát hiện sự hiện diện của bệnh động mạch vành mức độ nhẹ. Quét canxi là một dạng chụp CT có thể xác định số lượng canxi tích tụ trong động mạch vành. Vì canxi tích tụ thường xảy ra trong mảng xơ vữa nên đo lượng canxi trong động mạch cho biết sự hiện diện của bệnh động mạch vành (và mảng xơ vữa) cũng như mức độ nghiêm trọng của bệnh động mạch vành.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Tư 10, 2017 | Lần cập nhật cuối: Tháng Năm 8, 2017

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc