Biến chứng suy thận: điều trị thế nào?

Tác giả: Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên

Chắc bạn đã biết, thận có chức năng loại bỏ chất thải và chất lỏng dư thừa ra khỏi máu. Tuy nhiên, thận còn có thể làm được nhiều hơn thế nữa. Thận có vai trò tạo ra các hormone và hóa chất để lập sự cân bằng trong cơ thể. Khi thận ngừng hoạt động, bạn sẽ mắc phải những bệnh như thiếu máu, bệnh về xương, dây thần kinh và da. Ngoài ra, một số triệu chứng thường gặp của suy thận là mệt mỏi, ngứa ngáy khắp người, hội chứng “chân tay bồn chồn”. Hội chứng này làm cho bạn không thể nào ngủ được vì chân tay cứ luôn vặn vẹo và giật lên.

Sau đây là một số biến chứng của suy thận và cách điều trị từng loại:

Thiếu máu và erythropoietin (EPO)

Thiếu máu là tình trạng khối lượng các tế bào hồng cầu thấp trong cơ thể. Các tế bào hồng cầu có nhiệm vụ mang ô-xy đến khắp cơ thể. Nếu không có ô-xy, các tế bào không thể sử dụng năng lượng từ thực phẩm, do đó người nào bị thiếu máu dễ dàng trở nên mệt mỏi và trông nhợt nhạt. Thiếu máu cũng có thể góp phần gây ra các bệnh về tim.

Thiếu máu phổ biến ở những người bị bệnh thận vì thận sản xuất hormone erythropoietin, còn gọi là EPO, kích thích tủy xương sản xuất các tế bào hồng cầu. Thận bị bệnh thường không tạo đủ EPO, do đó, tủy xương tạo ra ít tế bào hồng cầu hơn. EPO hiện nay đã được các nhà khoa học điều chế và có bán trên thị trường, thuốc thường được dùng cho các bệnh nhân lọc máu.

Loạn dưỡng xương do thận

Loạn dưỡng xương do thận hay còn gọi là bệnh xương do suy thận, ảnh hưởng đến 90% bệnh nhân đang điều trị thận bằng phương pháp lọc máu. Bệnh này làm cho xương trở nên mỏng, yếu hoặc bị biến dạng và ảnh hưởng đến cả trẻ em cũng như người lớn. Các triệu chứng có thể biểu hiện rõ ở trẻ em đang trong độ tuổi phát triển xương và chúng thậm chí có thể xuất hiện trước giai đoạn lọc máu. Bệnh nhân lớn tuổi và phụ nữ đã trải qua thời kỳ mãn kinh có nguy cơ mắc bệnh này hơn.

Ngứa

Nhiều người được điều trị bằng phương pháp lọc máu phàn nàn rằng da họ bị ngứa và thường ngứa sẽ càng nặng hơn trong khi lọc máu hoặc sau khi lọc. Thật ra, triệu chứng này phổ biến ngay cả ở những người không bị bệnh thận. Tuy nhiên, ở người suy thận, các cơn ngứa có thể nghiêm trọng hơn nhiều bởi các chất thải tích tụ trong máu làm bệnh nhân ngứa nhiều hơn. Không may là công nghệ lọc máu hiện nay vẫn chưa hoàn toàn loại bỏ được các chất thải này.

Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể đo nồng độ hormone tuyến cận giáp (PTH) cao. Một số bệnh nhân cho rằng các cơn ngứa đã giảm đáng kể sau khi cắt bỏ tuyến cận giáp. Tuyến cận giáp là tuyến nằm ở trên bề mặt của tuyến giáp, trên khí quản trong các cơ quan ở cổ, ngay phía trên xương đòn. Các tuyến cận giáp giúp kiểm soát nồng độ canxi và phốt pho trong máu.

Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có cách nào để chữa ngứa hiệu quả cho tất cả mọi người. Một số người có phản ứng tốt đối với chất kết dính phốt phát. Loại thuốc này hoạt động giống như miếng xốp hấp thụ và làm kết dính phốt pho trong khi nó ở trong dạ dày. Một số khác thấy giảm triệu chứng sau khi tiếp xúc với tia cực tím. Số còn lại cảm thấy tốt hơn sau khi được tiêm EPO. Các thuốc kháng histamin (Benadryl, Atarax, VISTARIL) cũng có thể có hiệu quả. Ngoài ra, kem capsaicin thoa lên da có thể làm giảm ngứa do giảm những xung động thần kinh. Bạn cũng nên giữ cho da không bị khô.

Rối loạn giấc ngủ

Bệnh nhân chạy thận thường xuyên bị mất ngủ. Một số người còn gặp phải hội chứng ngưng thở khi ngủ, triệu chứng của bệnh này thường là ngáy và ngáy đứt quãng. Các cơn ngưng thở thực sự sẽ làm bệnh nhân ngừng thở khi ngủ. Theo thời gian, các rối loạn giấc ngủ này có thể đảo ngược đồng hồ sinh học của bệnh nhân (mất ngủ vào ban đêm, buồn ngủ vào ban ngày), gây nhức đầu, trầm cảm và giảm tỉnh táo. Ngưng thở có thể là do tình trạng suy thận ảnh hưởng đến trung tâm điều khiển hô hấp. May mắn là hiện nay đã có các phương pháp điều trị hiệu quả cho bệnh nhân bị ngưng hở khi ngủ, bất kể họ có suy thận hay không, bao gồm giảm cân, thay đổi tư thế ngủ và mang mặt nạ ô-xy (máy thở áp lực dương liên tục, hoặc CPAP).

Nhiều người đang được điều trị lọc máu cảm thấy khó ngủ vào ban đêm vì đau, khó chịu, bồn chồn hay do hội chứng chân “không yên”. Khi mắc hội chứng này, bạn lúc nào cũng có cảm giác phải vặn vẹo, đẩy hay đá chân. Hội chứng này có thể làm cho người ngủ cùng bạn phải thức giấc giữa đêm. Các nguyên nhân gây ra hội chứng này là do tổn thương thần kinh và mất cân bằng các chất hóa học trong cơ thể.

Tập thể dục vừa phải trong ngày có thể làm giảm triệu chứng, nhưng bạn không nên tập trước khi ngủ vì sẽ làm triệu chứng trở nên nặng hơn. Những người bị hội chứng chân bồn chồn nên giảm bớt hoặc tránh caffeine, rượu và thuốc lá. Liệu pháp massage hoặc tắm nước ấm cũng có thể giúp làm giảm các triệu chứng. Các loại thuốc benzodiazepine (nhóm thuốc an thần bao gồm Klonopin, Librium, Valium, và Halcion) dùng để điều trị mất ngủ cũng có thể giúp cải thiện các triệu chứng này. Thuốc trị bệnh Parkinsonlevodopa (sinemet®) cũng có thể được dùng để làm giảm các triệu chứng của rối loạn giấc ngủ và đôi khi còn hiệu quả hơn các phương pháp kể trên.

Bạn cảm thấy các bệnh rối loạn giấc ngủ là không quan trọng, nhưng chúng có thể làm giảm chất lượng cuộc sống của mình. Vì vậy đừng ngần ngại nói về các rối loạn này với bác sĩ.

Thoái hoá dạng bột

Thoái hoá dạng bột là tình trạng liên quan đến lọc máu (DRA), thường gặp ở những người đã được lọc máu hơn 5 năm. DRA xuất hiện khi các protein trong máu tích tụ ở các khớp và gân, gây đau, cứng khớp và làm tích tụ dịch trong khớp, giống như trường hợp với viêm khớp. Thường thì thận sẽ làm việc để lọc ra các protein có hại này, nhưng những phương pháp lọc máu hiện nay lại không làm được.

Hello Health Group không đưa ra các lời khuyên, chẩn đoán hay các phương pháp điều trị y khoa.

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Mười Hai 16, 2016 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Hai 16, 2016

Bạn muốn hiểu nhiều hơn để sống khỏe mạnh hơn?
Đăng ký nhận bản tin mới mỗi ngày từ Hello Bac si
Bài có nhiều người đọc