Bật mí những cách chữa bệnh sỏi thận tại nhà

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Bất cứ ai từng bị sỏi thận cũng có nguy cơ cao mắc lại bệnh. Việc hiểu rõ những cách chữa bệnh sỏi thận tại nhà sẽ giúp bạn phòng ngừa và điều trị bệnh hiệu quả.

Sỏi thận là tình trạng sức khỏe phổ biến và có thể khiến người bệnh đau đớn. Đối với sỏi thận kích thước nhỏ, cơ thể sẽ tự đào thải ra ngoài qua nước tiểu. Đối với sỏi thận kích thước lớn, bạn sẽ cần được điều trị y tế.

Ngoài ra, những người từng mắc sỏi thận sẽ có nguy cơ tái phát bệnh. Tuy nhiên, một số cách chữa bệnh sỏi thận tại nhà sẽ giúp bạn giảm nguy cơ mắc bệnh. Những cách đó là gì? Hãy cùng Hello Bacsi tìm hiểu bài viết dưới đây nhé!

Sỏi thận là gì?

Sỏi thận là các chất thải rắn, tích tụ trong thận thành các tinh thể. Sỏi thận gồm 4 loại: sỏi canxi, sỏi axit uric, sỏi struvit và sỏi cystin. Trong các loại sỏi thận, sỏi canxi là phổ biến nhất, chiếm 80% các trường hợp mắc bệnh.

Thực tế, sỏi thận kích thước nhỏ không ảnh hưởng đến sức khỏe, nhưng các sỏi thận có kích thước lớn có thể gây tắc nghẽn một phần hệ tiết niệu khi nó di chuyển từ thận đến bàng quang để ra ngoài. Điều này có thể khiến bạn bị đau dữ dội, nôn mửa và chảy máu.

Triệu chứng sỏi thận bạn cần biết

Sỏi thận có thể không gây ra triệu chứng cho đến khi nó di chuyển trong thận hoặc đi vào niệu quản – ống nối thận và bàng quang. Tại thời điểm đó, bạn có thể gặp các dấu hiệu và triệu chứng sỏi thận sau:

  • Đau dữ dội ở bên hông và lưng, bên dưới xương sườn
  • Đau lan xuống bụng dưới và háng
  • Đau từng đợt và dao động theo cường độ
  • Đau khi đi tiểu
  • Nước tiểu màu hồng, đỏ hoặc nâu
  • Nước tiểu đục hoặc có mùi hôi
  • Buồn nôn và ói mửa
  • Cần đi tiểu liên tục
  • Đi tiểu thường xuyên hơn bình thường
  • Sốt và ớn lạnh nếu có nhiễm trùng
  • Đi tiểu một lượng nhỏ

Cơn đau sỏi thận có thể thay đổi – ví dụ như cơn đau chuyển sang một vị trí khác hoặc tăng cường độ – khi sỏi di chuyển qua đường tiết niệu. Bạn hãy đến gặp bác sĩ nếu có bất cứ biểu hiện bất thường nào, đặc biệt nếu bạn có các dấu hiệu sỏi thận nghiêm trọng sau:

  • Đau đến mức bạn không thể ngồi yên
  • Đau kèm theo buồn nôn và ói mửa
  • Đau kèm theo sốt và ớn lạnh
  • Máu trong nước tiểu
  • Khó tiểu

Mất bao lâu để sỏi thận tự ra ngoài?

Thực tế, có hai yếu tố chính quyết định thời gian sỏi thận tự ra ngoài. 

Kích thước

Kích thước sỏi thận là yếu tố chính quyết định sỏi có thể tự ra ngoài hay không. Khoảng 80% trường hợp, những viên sỏi thận dưới 4mm có thể tự ra ngoài trong khoảng thời gian trung bình là 31 ngày.

Những viên sỏi thận 4-6mm có nhiều khả năng cần được xử lý, nhưng khoảng 60% trường hợp chúng có thể tự ra ngoài với thời gian trung bình là 45 ngày.

Những viên sỏi thận lớn hơn 6mm thường cần được điều trị y tế. Chỉ khoảng 20% trường hợp là sỏi tự ra ngoài. Tuy nhiên, những viên sỏi có kích thước lớn này có thể cần một năm để tự ra ngoài.

Vị trí

Bên cạnh kích thước, vị trí của sỏi thận cũng góp phần quyết định sỏi có tự ra ngoài được không. Theo nghiên cứu, khoảng 79% trường hợp sỏi nằm cuối niệu quản sẽ dễ ra ngoài hơn, 48% trường hợp sỏi nằm cuối niệu quản và nằm gần bàng quang sẽ tự ra ngoài mà không cần điều trị y tế.

Bạn có thể xem thêm: Bệnh sỏi thận có nguy hiểm không?

Những cách chữa bệnh sỏi thận hiệu quả tại nhà

Cách chữa sỏi thận tại nhà hiệu quả nhất là uống nhiều nước, đặc biệt là nước lọc và nước ép họ cam quýt như cam hoặc bưởi. Việc uống nhiều nước khiến bạn đi tiểu nhiều hơn, giúp sỏi di chuyển và không phát triển. Bạn nên uống ít nhất 2-3 lít nước mỗi ngày.

Các viên sỏi thận nhỏ hơn nhiều khả năng sẽ tự ra ngoài, vì vậy điều bạn cần làm là không cho sỏi phát triển bằng cách có một chế độ ăn kiêng ít muối, canxi và protein. Để hiểu rõ hơn về các cách chữa bệnh sỏi thận hiệu quả tại nhà, hãy cùng Hello Bacsi tìm hiểu thông tin dưới đây nhé.

Bạn có thể xem thêm: Những thông tin hữu ích về thuốc trị sỏi thận

Uống nhiều nước

Nước không chỉ ngăn sỏi thận phát triển thêm mà còn giúp ngăn ngừa hình thành sỏi. Nước làm tăng thể tích và làm loãng các chất kích thích hình thành sỏi trong nước tiểu, khiến chúng ít có khả năng kết tinh.

Tuy nhiên, không phải tất cả các loại nước đều có tác dụng này. Những loại đồ uống như nước lọc, cà phê, trà, bia, rượu vang và nước cam sẽ giúp bạn giảm nguy cơ bị sỏi thận. Tuy nhiên, uống nhiều soda có thể góp phần hình thành sỏi thận. Ngoài ra, các loại nước ngọt có chứa fructose có thể làm tăng quá trình bài tiết canxi, oxalat và axit uric. Đây là những yếu tố quan trọng kích thích hình thành sỏi thận.

Theo một số nghiên cứu, việc tiêu thụ một lượng lớn cola sẽ làm tăng nguy cơ bị sỏi thận, do hàm lượng axit photphoric cao.

Ăn nhiều thực phẩm có axit citric

Axit citric là một axit hữu cơ có trong nhiều loại trái cây và rau quả, đặc biệt là trái cây họ cam quýt. Axit citric có thể giúp ngăn ngừa sỏi thận canxi oxalat theo hai cách:

  • Ngăn chặn sự hình thành sỏi: axit citric có thể liên kết với canxi trong nước tiểu, do đó làm giảm nguy cơ hình thành sỏi mới.
  • Ngăn chặn sỏi phát triển thêm: axit citric liên kết với các tinh thể canxi oxalat hiện có, ngăn không cho chúng lớn hơn. Do đó, chúng có thể tự ra ngoài mà không cần điều trị.

Hạn chế dùng thực phẩm giàu oxalat

Oxalat là một chất chống dinh dưỡng có trong nhiều loại thực phẩm thực vật, bao gồm rau xanh, trái cây, rau và ca cao. Ngoài ra, cơ thể cũng sản xuất oxalat với số lượng đáng kể.

Lượng oxalate cao có thể làm tăng bài tiết oxalat trong nước tiểu. Tại đây, oxalat có thể liên kết canxi và các khoáng chất khác tạo thành tinh thể, có thể dẫn đến sự hình thành sỏi.

Tuy nhiên, thực phẩm chứa oxalat cũng tốt cho sức khỏe, vì vậy bạn không nên ngưng dùng hoàn toàn mà chỉ hạn chế tiêu thụ các thực phẩm oxalat thôi nhé.

Ngày nay, chế độ ăn ít oxalat chỉ được đề xuất cho những người bị tăng oxy máu, một tình trạng đặc trưng bởi nồng độ oxalat cao trong nước tiểu.

Trước khi thay đổi chế độ ăn uống, bạn hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có thể lên thực đơn phù hợp.

Không dùng vitamin C liều cao

Các nghiên cứu chỉ ra rằng các chất bổ sung vitamin C (axit ascorbic) có liên quan đến nguy cơ gây sỏi thận.

Một lượng lớn thực phẩm bổ sung vitamin C có thể làm tăng sự bài tiết oxalat trong nước tiểu vì một số vitamin C có thể được chuyển đổi thành oxalat trong cơ thể.

Theo một nghiên cứu ở nam giới Thụy Điển trong độ tuổi trung niên trở lên, những người bổ sung vitamin C có thể bị sỏi thận cao gấp đôi so với những người không dùng chất bổ sung.

Tuy nhiên, bạn lưu ý rằng vitamin C từ các nguồn thực phẩm, chẳng hạn như chanh, không liên quan đến nguy cơ hình thành sỏi.

Bạn có thể xem thêm: Thực hư vitamin C gây bệnh sỏi thận 

Bổ sung đủ canxi

Nhiều người thường lầm tưởng nếu giảm việc hấp thụ canxi sẽ ngăn chặn quá trình hình thành sỏi canxi. Tuy nhiên, chế độ ăn giàu canxi thực tế có thể phòng ngừa sỏi thận. 

Canxi trong thực phẩm có xu hướng liên kết với oxalat – thường có trong thực phẩm ăn hàng ngày – tại ruột và bị đào thải qua phân, thay vì qua đường tiết niệu. Các sản phẩm từ sữa như sữa, phô mai và sữa chua là nguồn canxi tốt, nên được thêm vào chế độ ăn uống hàng ngày.

Đối với hầu hết người trưởng thành, lượng canxi khuyến nghị hàng ngày (RDI) là 1.000mg. Tuy nhiên, đối với phụ nữ trên 50 tuổi và tất cả mọi người trên 70 tuổi, liều canxi hàng ngày là 1.200mg.

Cắt giảm lượng muối ăn hàng ngày

Chế độ ăn nhiều muối có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận ở một số người. Một lượng lớn natri, thành phần của muối ăn, có thể làm tăng sự bài tiết canxi qua nước tiểu – một trong những yếu tố nguy cơ chính gây sỏi thận.

Hầu hết các chuyên gia dinh dưỡng khuyên mọi người nên hạn chế lượng natri tiêu thụ, dưới 2.300mg mỗi ngày. Tuy nhiên, hầu hết mọi người thường tiêu thụ nhiều hơn mức này.

Một trong những cách tốt nhất để giảm lượng natri là không ăn thực phẩm đóng gói, chế biến sẵn.

Bổ sung lượng magie

Magie là một khoáng chất quan trọng, nhưng mọi người thường không bổ sung đủ cho cơ thể. 

Khoáng chất này liên quan đến hàng trăm phản ứng trao đổi chất trong cơ thể, bao gồm sản xuất năng lượng và chuyển động cơ bắp.

Ngoài ra, magie có thể giúp ngăn ngừa sự hình thành sỏi thận canxi oxalat.

Mặc dù các chuyên gia chưa rõ cách thức hoạt động của magie, nhưng họ cho rằng magie có thể làm giảm sự hấp thụ oxalat trong ruột.

Theo các chuyên gia, lượng magie khuyến cáo cho mỗi người là 400mg hàng ngày. Nếu bạn muốn tăng lượng magie thông qua chế độ ăn uống, hãy dùng bơ, các loại đậu và đậu phụ.

Để có được hiệu quả tối đa, bạn hãy tiêu thụ magie cùng với các loại thực phẩm có nhiều oxalat. 

Ăn ít protein động vật

Chế độ ăn nhiều protein động vật, chẳng hạn như thịt, cá và sữa, sẽ làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận.

Một lượng lớn protein động vật có thể làm tăng sự bài tiết canxi và giảm mức độ citrate. Ngoài ra, protein động vật rất giàu purin. Các hợp chất này sẽ phân hủy thành axit uric và có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi axit uric.

Tất cả các loại thực phẩm đều chứa purin, nhưng với số lượng khác nhau. Thận, gan và các loại thịt nội tạng có hàm lượng purin rất cao. Ngược lại, các thực phẩm từ thực vật có hàm lượng chất này rất thấp.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Tám 5, 2019 | Lần cập nhật cuối: Tháng Tám 5, 2019

Nguồn tham khảo
Bạn muốn hiểu nhiều hơn để sống khỏe mạnh hơn?
Đăng ký nhận bản tin mới mỗi ngày từ Hello Bac si
Bài có nhiều người đọc