Ăn uống thoải mái ngày lễ không lo khó tiêu

Tác giả: Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên

Có khi nào bụng bạn bỗng xuất hiện một cảm giác nóng rát khó chịu sau khi ăn xong hoặc ngay khi đang vô cùng thỏa mãn tận hưởng một bữa ăn ngon miệng? Đây là triệu chứng của chứng khó tiêu. Cách tốt nhất để kiểm soát bệnh là phải tìm hiểu rõ về dấu hiệu của chứng khó tiêu để phòng ngừa.

Khó tiêu là gì?

Khó tiêu hay còn gọi là ăn không tiêu xảy ra khi bạn cảm thấy nóng rát ở khoảng giữa bụng trên và xương ức. Những triệu chứng này có thể xuất hiện thỉnh thoảng hoặc thường xuyên. Đôi khi bạn sẽ thấy đau đi kèm với cảm giác nóng sau xương ức. Khó tiêu thường là dấu hiệu của một vấn đề khác như trào ngược dạ dày thực quản (GERD), loét hay các bệnh lý về túi mật. Khó tiêu rất khác với ợ chua. Ợ chua thường gây ra buồn nôn và đầy hơi.

Nếu bệnh trở nặng nghiêm trọng, chứng khó tiêu có thể dẫn đến những bệnh mạn tính ở hệ tiêu hóa như làm tổn thương và để lại sẹo ở ống thực quản. Khó tiêu có thể xảy ra với bất cứ ai ở bất kỳ lứa tuổi nào. Bạn sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nếu:

  • Uống nhiều rượu;
  • Dùng aspirin và các thuốc giảm đau khác có ảnh hưởng lên dạ dày;
  • Mắc những tình trạng gây bất thường ở ống tiêu hóa ví dụ như bị loét;
  • Bạn đang lo âu hay bị trầm cảm về việc gì đó.

Triệu chứng khi bạn khó tiêu

Triệu chứng của chứng khó tiêu có thể xảy ra trong và sau khi ăn hay uống. Stress cũng có thể khiến bệnh trở nặng hơn. Nếu bị khó tiêu, bạn có thể nhận thấy những triệu chứng như:

  • Cảm thấy khó chịu hay nặng bụng;
  • Ợ hơi;
  • Trào ngược thực quản;
  • Đầy hơi (ít gặp);
  • Buồn nôn và nôn (ít gặp).

Có một số loại thuốc và phương pháp đơn giản có thể chữa chứng khó tiêu. Tuy nhiên, khó tiêu có thể dẫn đến một số bệnh lý nghiêm trọng khác. Bạn nên đi khám bác sĩ nếu bạn:

  • Từ 55 tuổi trở lên;
  • Sụt cân không chủ ý;
  • Khó nuốt;
  • Thường nôn ói;
  • Thiếu máu do thiếu sắt;
  • Có một khối u ở bụng;
  • Nôn ra máu hay đi cầu ra máu.

Những nguyên nhân khiến bạn bị khó tiêu

Bình thường, dạ dày bạn tiết axit để tiêu hóa thức ăn. Tuy nhiên, đôi khi axit có thể làm tổn thương thành ruột gây đau và kích ứng. Khó tiêu còn có thể khởi phát hoặc trở nên trầm trọng hơn bởi các tác nhân khác.

Nguyên nhân thường gặp nhất gây khó tiêu là do ăn quá nhiều, quá nhanh, ăn thức ăn nhiều mỡ hay ăn khi đang bị stress. Uống nhiều rượu và hút thuốc cũng có thể gây khó tiêu. Ngoài ra, stress và mệt mỏi cũng có thể khiến bệnh nặng hơn.

Nếu bị thừa cân, bạn có nguy cơ cao bị khó tiêu do áp lực bên trong bụng tăng lên.

Những nguyên nhân trực tiếp khiến dịch axit trào ngược từ dạ dày lên thực quản hoặc khiến cơ vòng thực quản mất khả năng ngăn chặn axit từ dạ dày trào ngược lên thực quản, đều có thể khiến bạn bị khó tiêu. Một vài nguyên nhân phổ biến bao gồm:

  • Loét;
  • Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD)
  • Ung thư dạ dày (hiếm gặp);
  • Liệt dạ dày (dạ dày không thể tiêu hóa hết thức ăn, thường gặp ở bệnh nhân tiểu đường);
  • Nhiễm trùng dạ dày;
  • Hội chứng ruột kích thích;
  • Viêm tụy mạn tính;
  • Bệnh lý tuyến giáp;
  • Thai kỳ.

Một vài thuốc cũng có thể gây nên khó tiêu, như nitrat, một loại thuốc làm giãn mạch máu, có thể “thả lỏng” thực quản của bạn và cho phép axit trào ngược lên.

Nếu có những vấn đề về dạ dày, bạn không nên dùng các loại thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs), như aspirin và ibuprofen, bởi vì nó có thể ảnh hưởng lên hệ tiêu hóa và gây khó tiêu. Trẻ em dưới 16 tuổi không nên dùng aspirin. Một vài loại thuốc khác bạn không nên dùng để tránh khó tiêu như:

  • Aspirin và các thuốc giảm đau như NSAIDs, ibuprofen (Motrin, Advil) và naproxen (Naprosyn);
  • Estrogen và thuốc viên tránh thai;
  • Thuốc chứa steroid;
  • Một vài loại thuốc kháng sinh nhất định;
  • Thuốc điều trị bệnh tuyến giáp.

Cách điều trị chứng khó tiêu

Thông thường, chứng khó tiêu có thể tự khỏi trong vài giờ mà không cần điều trị. Tuy nhiên, nếu triệu chứng tệ dần, bạn nên đi khám bác sĩ. Tránh xa những yếu tố làm khởi phát chứng khó tiêu như vài loại thức ăn hay những hoạt động nhất định, để chữa chứng khó tiêu bạn nên:

  • Nhai thức ăn mà không mở miệng, tránh nói chuyện khi đang ăn hay ăn quá nhanh. Việc này sẽ khiến bạn nuốt nhiều khí hơn và làm chứng khó tiêu trầm trọng hơn.
  • Uống nước sau khi ăn xong;
  • Tránh ăn khuya;
  • Tránh thức ăn cay;
  • Ngưng hút thuốc;
  • Tránh dùng đồ uống có cồn.

Nếu chứng khó tiêu không thuyên giảm sau những thay đổi trên, bác sĩ có thể kê toa để giảm bớt triệu chứng cho bạn. Do khó tiêu được coi là một triệu chứng hơn là một bệnh, dựa vào nguyên nhân gây bệnh sẽ có những phương pháp điều trị thích hợp.

Bí kíp để kiểm soát chứng khó tiêu

Nếu khó tiêu do một bệnh lý khác gây ra, bạn nên tìm hiểu về bệnh đó và cách kiểm soát chúng, từ đó có thể giảm thiểu nguy cơ bị khó tiêu.

Bạn có thể tham khảo một vài mẹo nhỏ dưới đây để thay đổi một vài yếu tố trong lối sống nhằm kiểm soát chứng khó tiêu:

Duy trì một cân nặng hợp lý

Béo phì làm axit dạ dày dễ bị đẩy lên thực quản. Duy trì một cân nặng hợp lý bằng cách tập thể dục đều đặn và có một chế độ ăn uống lành mạnh sẽ giúp giảm khó tiêu. Bạn có thể giảm lượng thức ăn giàu chất béo, thức ăn cay hay bất cứ loại nào như cà phê, trà hay nước ngọt để phòng ngừa khó tiêu.

Bỏ hút thuốc và uống rượu

Hóa chất trong thuốc lá và rượu có thể nới lỏng cơ vòng thực quản, khiến axit trào ngược.

Lên lịch đi ngủ đủ và đúng giờ

Tránh ăn trong 3-4 tiếng trước khi ngủ. Khi nằm xuống, thực quản của bạn sẽ giãn nhiều hơn. Ăn trước khi ngủ sẽ kích thích dạ dày tiết axit làm tăng nguy cơ trào ngược thực quản.

Dùng hai gối để kê đầu hay vai cao lên nhằm ngăn ngừa axit dạ dày trào ngược lên khi bạn ngủ.

Trong cuộc sống bận rộn hiện tại, rất nhiều người đặc biệt là giới văn phòng dễ mắc bệnh về tiêu hóa do ăn uống thất thường. Chứng khó tiêu là một trong những bệnh thường gặp nhất và ngày càng phổ biến khi hệ tiêu hóa bị tổn thương. Để phòng tránh và chữa trị, mỗi người cần duy trì thói quen ăn uống lành mạnh, ăn đúng giờ, đủ chất kết hợp với nghỉ ngơi hợp lý. Ngoài ra, bạn nên đi khám bác sĩ nếu có những triệu chứng bệnh trở nặng để kịp thời kiểm soát và chữa trị nhé.

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Một 28, 2017 | Lần cập nhật cuối: Tháng Một 28, 2017

Bạn muốn hiểu nhiều hơn để sống khỏe mạnh hơn?
Đăng ký nhận bản tin mới mỗi ngày từ Hello Bac si
Bài có nhiều người đọc