Viêm da cơ địa: Hiểu đúng để chữa trị hiệu quả

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Viêm da cơ địa tuy không quá nguy hiểm nhưng có thể khiến da xuất hiện các vết mẩn đỏ gây ngứa ngáy và khó chịu. Tuy chứng này rất khó chữa nhưng bạn vẫn có thể kiểm soát và ngăn ngừa bệnh tái phát.

Cảm giác ngứa ngáy trên da rất khó chịu khiến bạn khó kiềm chế gãi mà lại khó ngủ vào ban đêm. Nếu tình trạng này kéo dài, có thể bạn đã bị viêm da cơ địa và cần chữa trị. Bạn hãy cùng Hello Bacsi tìm hiểu để có cách chữa trị hiệu quả nhé.

Viêm da cơ địa là gì?

Viêm da cơ địa là một bệnh da liễu khiến da bạn đỏ và ngứa. Chứng này phổ biến ở trẻ em nhưng vẫn có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Viêm da cơ địa là bệnh mạn tính và có xu hướng bùng phát định kỳ. Bệnh có thể đi kèm những cơn hen suyễn hoặc dị ứng phấn hoa.

Làn da giữ độ ẩm và bảo vệ bạn khỏi vi khuẩn, các tác nhân gây kích ứng và dị ứng. Bệnh viêm da cơ địa sẽ làm ảnh hưởng tới những chức năng này của da. Làn da của bạn sẽ dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường, các tác nhân gây kích ứng và dị ứng hơn.

Ở một số trẻ, dị ứng thực phẩm có thể gây viêm da cơ địa. Ngoài ra, những ai có tiền sử cá nhân hoặc gia đình bị viêm da cơ địa, dị ứng, dị ứng phấn hoa hoặc hen suyễn sẽ có nguy cơ bị viêm da cơ địa cao.

Triệu chứng viêm da cơ địa

viêm da cơ địa

Các triệu chứng viêm da cơ địa rất đa dạng. Bạn có thể tham khảo một số triệu chứng sau:

  • Khô da
  • Da sần, nhạy cảm, sưng do gãi
  • Da dày lên, nứt nẻ và bong vảy
  • Xuất hiện các vết sưng nhỏ và khi gãi có thể chảy mủ
  • Ngứa, có thể rất nghiêm trọng, đặc biệt là vào ban đêm

Triệu chứng viêm da cơ địa có thể là các mảng màu đỏ hoặc nâu xám thường xuất hiện ở tay, chân, mắt cá chân, cổ tay, cổ, ngực trên, mí mắt, bên trong khuỷu tay và đầu gối. Ở trẻ sơ sinh, những mảng này có thể xuất hiện ở mặt và da đầu.

Viêm da cơ địa thường bắt đầu trước 5 tuổi và có thể kéo dài đến khi bạn bước vào tuổi thiếu niên. Có một số trường hợp, bệnh bùng phát định kỳ và sau đó biến mất một thời gian (có thể đến vài năm). Tuy bệnh không quá nguy hiểm nhưng bạn cần đi khám trong các trường hợp sau đây:

  • Cơn ngứa ảnh hưởng đến giấc ngủ và các hoạt động hàng ngày.
  • Bạn bị nhiễm trùng da và xuất hiện những vệt đỏ, mủ, vết tróc da màu vàng.
  • Các triệu chứng không bớt dù đã thử các biện pháp khắc phục tại nhà.

Biến chứng của viêm da cơ địa

Các biến chứng của bệnh viêm da cơ địa có thể bao gồm:

• Hen suyễn và dị ứng phấn hoa: Hơn một nửa số trẻ nhỏ bị viêm da cơ địa cũng bị hen suyễn và dị ứng phấn hoa.

• Ngứa mãn tính và bong tróc da: Một biến chứng của viêm da cơ địa là viêm da thần kinh. Bạn sẽ bị ngứa ở một vùng da trên cơ thể và bắt đầu gãi khu vực này. Càng gãi, bạn sẽ càng ngứa hơn và da sẽ bị đổi màu, dày và cứng.

• Nhiễm trùng da: Việc gãi liên tục có thể khiến da tổn thương và chảy máu. Những vết thương này làm tăng nguy cơ nhiễm trùng do vi khuẩn và virus.

• Viêm da tiếp xúc kích ứng: Bệnh này đặc biệt ảnh hưởng đến những người có công việc thường xuyên phải tiếp xúc với nước, chất tẩy rửa mạnh hay các chất diệt khuẩn.

• Viêm da tiếp xúc dị ứng: Tình trạng này khá phổ biến ở những người bị viêm da cơ địa.

• Các vấn đề về giấc ngủ: Cảm giác ngứa và muốn gãi liên lục có thể ảnh hưởng tới chất lượng giấc ngủ của bạn rất lớn.

Cách chữa viêm da cơ địa

viêm da cơ địa

Viêm da cơ địa có thể rất khó chữa nên bạn cần phải thử các phương pháp điều trị khác nhau trong nhiều tháng hoặc nhiều năm để chữa bệnh. Ngay cả khi điều trị thành công, bệnh vẫn có thể tái phát trở lại.

1. Cách chữa viêm da cơ địa tại nhà

Trước khi đi khám hay uống thuốc, bạn hãy thử cách chữa viêm da cơ địa tại nhà theo các gợi ý sau đây:

• Tắm nước ấm: Bạn có thể bỏ chút baking soda hay yến mạch xay nhỏ vào bồn tắm với nước ấm. Bạn lưu ý chỉ nên ngâm mình từ 10–15 phút rồi lau khô cơ thể và dùng kem dưỡng ẩm ngay.

• Không gãi chỗ ngứa: Thay vì dùng móng tay gãi, bạn hãy dùng đầu ngón tay ấn vào chỗ ngứa để cảm thấy bớt khó chịu hơn. Bạn còn có thể cắt móng tay hay đeo bao tay vào ban đêm để tránh làm da bị tổn thương khi vô tình gãi.

• Dán băng cá nhân: Bạn hãy dùng băng cá nhân băng chỗ ngứa lại để bảo vệ da và tránh việc vô tình gãi làm tổn thương da.

• Dùng xà phòng dịu nhẹ: Dùng xà phòng không hương và không chất tẩy sẽ tránh làm da bị kích ứng. Sau khi dùng xà phòng, bạn cần rửa vùng da tiếp xúc với xà phòng thật sạch.

• Dùng máy tạo độ ẩm: Nhiệt độ nóng ẩm có thể khiến tình trạng ngứa và tróc da nặng thêm. Bạn hãy mua một máy tạo độ ẩm để không khí trong nhà mát mẻ và đủ ẩm hơn nhé.

• Mặc quần áo thoải mái: Bạn có thể giảm kích ứng cho da bằng cách tránh những bộ quần áo chật và cứng. Bạn hãy chọn những trang phục thấm mồ hôi và mềm mại nhé.

• Giảm căng thẳng và lo lắng: Stress và những rối loạn khác về mặt tâm lý khác có thể khiến chứng viêm da cơ địa nặng thêm. Bạn cần tìm cách cải thiện sức khỏe tâm lý của mình để bớt tình trạng ngứa da.

Điều quan trọng khi chữa viêm da cơ địa là bạn phải bắt đầu điều trị sớm. Nếu cách dưỡng ẩm thường xuyên và tự chăm sóc da tại nhà không hiệu quả, bác sĩ có thể đề nghị một số loại thuốc và liệu pháp khác.

2. Dùng thuốc chữa viêm da cơ địa

Bác sĩ có thể kê một số loại thuốc uống, thuốc bôi hay thậm chí là thuốc chích để giúp bạn giảm viêm và bớt ngứa.

• Kem giảm ngứa và giúp lành da: Bác sĩ có thể kê toa một loại kem hoặc thuốc mỡ có chứa corticosteroid để giúp bạn kháng khuẩn và giảm ngứa. Bạn hãy thoa kem theo hướng dẫn của bác sĩ sau khi dưỡng ẩm. Việc sử dụng quá mức các loại kem này có thể gây tác dụng phụ như làm mỏng da nên bạn hãy dùng đúng chỉ định của bác sĩ.

Một số loại thuốc như Protopic và Elidel có thể dùng để chữa viêm da ở trẻ trên 2 tuổi. Bạn hãy thoa thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ và tránh ánh nắng mạnh khi sử dụng thuốc nhé.

• Thuốc chống nhiễm trùng: Bác sĩ có thể kê kem kháng sinh nếu da bạn bị nhiễm khuẩn, vết thương hở hoặc vết nứt. Bạn cũng có thể sẽ phải uống kháng sinh một thời gian ngắn để chữa nhiễm trùng.

• Thuốc uống chữa viêm: Đối với những trường hợp nặng hơn, bác sĩ có thể kê toa thuốc corticosteroid đường uống như thuốc Prednisone. Những loại thuốc này tuy hiệu quả nhưng không thể sử dụng lâu dài vì các tác dụng phụ nghiêm trọng.

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) gần đây đã phê duyệt một loại thuốc tiêm tên Dupixent dùng cho những người bị viêm da cơ địa nặng và không đáp ứng với các cách chữa khác. Đây là một loại thuốc mới và khá đắt nhưng vẫn an toàn nếu bạn dùng đúng hướng dẫn.

3. Các liệu pháp chữa viêm da cơ địa

Ngoài thuốc, bạn có thể thử một số liệu pháp như:

• Băng thuốc: Đây là một cách điều trị hiệu quả, chuyên sâu cho những ai bị viêm da cơ địa nặng. Bác sĩ sẽ băng vùng bị viêm bằng corticosteroid dạng bôi và băng ướt. Tuy liệu pháp này thường được thực hiện ở bệnh viện nhưng bạn có thể hỏi ý kiến của bác sĩ để tự làm tại nhà.

• Liệu pháp ánh sáng: Phương pháp điều trị này được sử dụng cho những người không đáp ứng với thuốc bôi hay những người bị tái phát nhanh sau khi chữa bệnh. Hình thức đơn giản nhất của liệu pháp ánh sáng là phơi da dưới một lượng ánh sáng tự nhiên nhất định. Một số dạng khác còn sử dụng tia UVA và UVB nhân tạo và có thể kết hợp với thuốc.

Mặc dù chữa viêm da cơ địa rất hiệu quả nhưng liệu pháp ánh sáng có thể có hại nếu dùng lâu dài. Những tác dụng phụ này bao gồm lão hóa da sớm và tăng nguy cơ ung thư da. Vì vậy, liệu pháp quang học ít được sử dụng ở trẻ nhỏ và không được dùng cho trẻ sơ sinh.

• Các liệu pháp tâm lý: Những liệu pháp giúp bạn thư giãn, liệu pháp sửa đổi hành vi và liệu pháp phản hồi sinh học có thể giúp những người hay gãi theo thói quen bớt gãi hơn.

Cách phòng ngừa viêm da cơ địa

viêm da cơ địa

Bạn có thể ngừa viêm da cơ đại bùng phát và cải thiện tình trạng khô da bằng các cách:

• Dưỡng ẩm cho da: Bạn hãy bôi kem dưỡng ẩm ít nhất hai lần một ngày. Bạn có thể sử dụng bất cứ loại kem dưỡng ẩm nào phù hợp với da mình và nhớ thoa kem dưỡng ẩm trong khi da bạn vẫn chưa khô hẳn sau khi tắm nhé.

• Tránh các tác nhân có hại cho da: Những tác nhân có thể làm bệnh viêm da cơ địa nặng thêm là mồ hôi, căng thẳng, thừa cân hay tiếp xúc với xà phòng quá mạnh, chất tẩy rửa, bụi và phấn hoa. Bạn hãy xác định mình bị viêm da do tác nhân nào và hạn chế tiếp xúc với tác nhân đó.

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có thể bị viêm da cơ địa khi ăn một số loại thực phẩm như trứng, sữa, đậu nành và lúa mì. Bạn hãy đưa con tới bác sĩ để xác định nguyên nhân nhé.

• Hạn chế việc tắm quá lâu: Bạn nên giới hạn thời gian tắm của mình trong 10 đến 15 phút. Khi tắm, bạn hãy sử dụng nước ấm thay vì nước nóng.

• Sử dụng xà phòng dịu nhẹ: Bạn hãy chọn những loại xà phòng nhẹ nhàng với làn da. Xà phòng có chất khử mùi và kháng khuẩn có thể làm mất lượng dầu tự nhiên trên da, khiến da bị khô.

• Lau khô người thật kỹ sau khi tắm: Sau khi tắm, bạn hãy nhẹ nhàng dùng khăn mềm vỗ nhẹ lên da để thấm nước.

Người bị viêm da cơ địa nên ăn gì?

Việc ăn uống có thể ảnh hưởng rất lớn tới tình trạng viêm da. Bạn hãy tìm hiểu những thực phẩm mình nên ăn và không nên ăn để cải thiện tình trạng da liễu này.

Những thực phẩm bạn nên ăn

Để giảm tình trạng đỏ và ngứa da, bạn hãy chọn thực phẩm kháng viêm để bổ sung vào thực đơn. Những thực phẩm kháng viêm có thể kể đến là:

• Cá: Đây là nguồn cung cấp aixt béo omega-3 tự nhiên để giúp bạn kháng viêm. Bạn có thể chọn cá hồi, cá ngừ, cá thu, cá mòi và cá trích.

• Đồ lên men: Những món lên men như sữa chua, dưa chua, súp miso… có chứa nhiều probiotic, một loại lợi khuẩn trong hệ tiêu hóa. Lợi khuẩn này không những giúp bạn cải thiện sức khỏe đường ruột mà còn kháng khuẩn cho cơ thể.

• Trái cây và rau củ: Trong những loại trái cây, rau củ nhiều màu như táo, súp lơ xanh, cherry, cải bó xôi hay cải xoăn có chứa nhiều flavonoid. Chất này có thể giúp bạn kháng viêm rất tốt.

Những thực phẩm bạn nên tránh

Có một số loại thực phẩm nhất định có thể khiến tình trạng viêm da cơ địa nặng thêm. Tuy nhiên, bạn cần thử xem những thực phẩm trên có thật sự khiến bệnh của mình nặng thêm không trước khi quyết định ăn kiêng.

Bạn hãy thêm một ít loại thực phẩm mình định kiêng vào chế độ ăn uống của mình và theo dõi bệnh trong 4–6 tuần. Nếu các triệu chứng tệ hơn, bạn cần kiêng thực phẩm đó. Một số thực phẩm có thể gây ra bệnh bùng phát viêm da cơ địa bạn cần tránh có thể kể đến là:

  • Trứng
  • Cà chua
  • Đậu nành
  • Một số loại hạt
  • Trái cây họ cam quýt
  • Các sản phẩm từ sữa
  • Các thực phẩm có chứa gluten
  • Các gia vị như vani, đinh hương và quế

Những người bị viêm da cơ địa ở tay và chân có thể cần tránh các thực phẩm chứa niken. Những thực phẩm có nhiều niken bao gồm:

  • Trà đen
  • Chocolate
  • Các loại hạt
  • Thịt đóng hộp
  • Các hải sản có vỏ như ốc, sò, cua…
  • Các loại đậu như đậu nành, đậu lăng hay đậu Hà Lan

Ngoài những thực phẩm trên, bạn cũng cần kiêng những thực phẩm gây dị ứng cho bản thân. Một số người bị viêm da cơ địa cũng có thể dị ứng thức ăn hay dị ứng phấn hoa và cần kiêng:

  • Cà rốt
  • Hạt phỉ
  • Cần tây
  • Táo xanh

Khi bạn bị dị ứng thức ăn hay dị ứng phấn hoa, hãy cho bác sĩ biết để có cách chữa trị phù hợp.

Nếu biết cách chăm sóc làn da và ăn uống hợp lý, bạn sẽ không còn phải gãi cả đêm hay trằn trọc khó ngủ. Viêm da cơ địa tuy khó chữa nhưng hãy kiên trì để có làn da mềm mại như ngày nào nhé!

Như Vũ | HELLO BACSI

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Mười Hai 30, 2018 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Hai 30, 2018

Nguồn tham khảo
Bạn muốn hiểu nhiều hơn để sống khỏe mạnh hơn?
Đăng ký nhận bản tin mới mỗi ngày từ Hello Bac si
Bài có nhiều người đọc