Hiểu thêm về các loại bệnh lupus ban đỏ

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Các loại bệnh lupus ban đỏ khá đa dạng. Chúng tác động tiêu cực đến người bệnh về mọi mặt, từ tâm lý đến thể chất. Bệnh cũng gây ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi và giới tính.

Vậy, bạn có biết các dạng bệnh của lupus ban đỏ là gì?

Thế nào là lupus ban đỏ?

Hệ thống miễn dịch được thiết kế để xác định và tấn công các vật chất lạ xâm nhập vào cơ thể (như vi khuẩn và virus) nhằm giữ cho chúng ta khỏe mạnh. Tuy nhiên, khi bị bệnh lupus, hệ thống miễn dịch sẽ tấn công nhầm vào các mô khỏe mạnh, gây viêm ở những bộ phận của cơ thể như da, khớp, thận, tim và phổi.

Các loại bệnh lupus ban đỏ

Có 5 dạng bệnh lupus ban đỏ, bao gồm:

  • Lupus ban đỏ hệ thống (SLE): Căn bệnh lupus phổ biến nhất ở người bệnh.
  • Lupus ban đỏ bán cấp da (SCLE): Gây lở loét da trên các bộ phận của cơ thể khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời.
  • Lupus ban đỏ dạng dĩa (DLE): Gây phát ban trên da.
  • Lupus ban đỏ do thuốc: Gây ra bởi một vài loại thuốc, bệnh sẽ biến mất khi ngưng sử dụng thuốc đó.
  • Lupus ban đỏ sơ sinh: Hiếm gặp, chỉ xảy ra ở trẻ sơ sinh.

Lupus ban đỏ hệ thống (SLE)

các loại bệnh lupus ban đỏ

SLE là dạng phổ biến nhất của căn bệnh lupus. Bệnh có thể ảnh hưởng đến bất kỳ cơ quan hệ thống nào. Trong đó, da, khớp, thận, tế bào máu và hệ thần kinh là những cơ quan bị ảnh hưởng nhiều nhất.

SLE khởi phát từ thời thơ ấu với các triệu chứng:

  • Phát ban hình con bướm trên mũi và má
  • Sốt, co giật
  • Hạch to
  • Đau nhức khớp
  • Xét nghiệp nước tiểu thấy có máu và protein trong nước tiểu, đồng thời xét nghiệm máu thấy số lượng tiểu cầu thấp

Đối với người lớn, ngoài các triệu chứng giống như ở trẻ nhỏ, người bệnh cũng gặp:

  • Co thắt các mạch máu ngón chân và ngón tay khiến chúng đổi sang màu tím khi bị lạnh
  • Khô mắt, khô miệng

Bạn có thể tìm hiểu thêm: Nhận biết triệu chứng sớm của bệnh lupus ban đỏ hệ thống

Cách điều trị

Mục tiêu của điều trị SLE là làm giảm các triệu chứng để ngăn bùng phát hoặc các biến chứng nguy hiểm xảy ra cho người bệnh. Việc điều trị cũng phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng và khu vực nào trên cơ thể bị ảnh hưởng. Các phương pháp điều trị bệnh lupus ban đỏ hệ thống là:

  • Dùng thuốc chống viêm cho trường hợp đau khớp và cứng khớp
  • Kem bôi steroid để điều trị phát ban da
  • Corticosteroid để giảm đáp ứng miễn dịch
  • Thuốc chống sốt rét cho các triệu chứng liên quan đến da và khớp
  • Thuốc ức chế miễn dịch cho các trường hợp SLE nặng

Kiểm soát bệnh

  • Nói chuyện với bác sĩ về chế độ ăn uống và thói quen sống của bạn. Bác sĩ sẽ cho bạn lời khuyên về các loại thực phẩm nên ăn và cần tránh. Bạn cũng nên kiểm soát căng thẳng và thường xuyên tập thể dục để giảm khả năng gây ra các triệu chứng.
  • Ngoài ra, bạn cần phải kiểm tra mật độ xương vì thuốc steroid có khả năng gây ra loãng xương cho người dùng.

Bạn có thể tìm hiểu thêm: Những cách đối phó với bệnh lupus ban đỏ hệ thống

Lupus ban đỏ dạng dĩa (DLE)

Lupus ban đỏ dạng đĩa là căn bệnh lupus trên da mạn tính. Bệnh gây viêm loét ở mặt, tai, da đầu và nhiều vị trí khác nhau trên cơ thể. Khi bị lupus ban đỏ dạng đĩa, trên da người bệnh sẽ xuất hiện các mảng đỏ kèm theo vảy cứng và thường để lại sẹo. Nếu các tổn thương đó xuất hiện trên da đầu sẽ gây rụng tóc. Tóc không có khả năng mọc lại tại những vùng đó.

DLE cũng là căn bệnh tự miễn giống với SLE. Hệ thống miễn dịch lúc này sẽ tấn công vào các tế bào da khỏe mạnh của người bệnh.

Ở một số bệnh nhân mắc DLE, ánh sáng mặt trời và hút thuốc lá là những nguyên nhân làm gia tăng bùng phát bệnh lupus ban đỏ dạng đĩa.

Phụ nữ có nguy cơ mắc lupus ban đỏ dạng đĩa cao gấp 3 lần nam giới. Ngoài ra, nếu trong gia đình có người đã mắc lupus dạng đĩa thì nguy cơ mắc bệnh của bạn cũng tăng lên.

Số lượng tổn thương da càng nhiều, nguy cơ mắc DLE càng lớn. Nếu bác sĩ nghi ngờ bạn bị lupus ban đỏ dạng đĩa, họ sẽ thực hiện sinh thiết da để chẩn đoán chính xác hơn.

Cách điều trị

Điều trị DLE nhằm mục đích ngăn ngừa hình thành viêm loét mới, hạn chế sẹo và làm cho làn da khỏe mạnh hơn.

Điều trị lupus ban đỏ dạng đĩa bao gồm:

  • Kem hoặc thuốc mỡ bôi trực tiếp lên các vùng da bị ảnh hưởng.
  • Thuốc tiêm có chứa steroid tiêm xung quanh vùng da bị tổn thương, làm giảm mẩn đỏ của phát ban, giảm viêm và cải thiện vẻ ngoài của da.
  • Thuốc chống sốt rét, như hydroxychloroquine, được dùng trong trường hợp khi các thuốc khác không thành công. Nó giúp giảm thiệt hại cho da theo thời gian, giảm số lần bệnh bùng phát và ngăn cơ thể hấp thụ tia UV gây hại cho da.

Kiểm soát bệnh

Nếu đã được chẩn đoán mắc bệnh lupus dạng đĩa, bạn cần tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, khi ra ngoài phải đội mũ, mặc quần áo chống nắng và sử dụng kem chống nắng phổ rộng có SPF cao hơn 30. Hút thuốc cũng liên quan đến bệnh lupus. Vì vậy, bỏ thuốc lá là điều đầu tiên nên làm ở người bệnh.

Lupus ban đỏ bán cấp da (SCLE)

Tương tự như lupus ban đỏ dạng đĩa, lupus ban đỏ bán cấp da cũng ảnh hưởng chủ yếu trên da. Chúng gây ra các u nhọt màu đỏ có vảy trên da người bệnh (khác với lupus ban đỏ dạng đĩa là các mảng đỏ lớn trên da). Những tổn thương này không gây ngứa và thường xuất hiện ở ngực, lưng và cổ. Chúng không để lại sẹo nhưng sẽ để lại các vết nám. Khoảng 50% bệnh nhân mắc SCLE đi kèm với đau các khớp nhỏ như khớp cổ tay hoặc bàn tay.

Cách điều trị

Các thuốc chống huyết áp như hydrochlorothiazide, thuốc chẹn kênh canxi, thuốc ức chế men chuyển angiotensin (ACE) giúp hạn chế sự bùng phát của bệnh. Ngoài ra, người bệnh cũng cần tránh ánh nắng mặt trời, sử dụng kem chống nắng mạnh (SPF 30 hoặc cao hơn).

Lupus ban đỏ ở trẻ sơ sinh

các loại bệnh lupus ban đỏ

Lupus ban đỏ sơ sinh là bệnh tự miễn chuyển từ mẹ sang con và chỉ xuất hiện ở trẻ sơ sinh. Khi người mẹ mang bệnh lupus, xác suất truyền sang con là 1–2%.

Cha mẹ mắc bệnh lupus có kháng thể Ro/SSA, La/SSB hoặc Ui-RNP thì tỷ lệ lây nhiễm lupus qua nhau thai sẽ cao hơn. Bệnh thường khởi phát vài tuần sau khi trẻ sinh ra.

Sau sinh, những trẻ này sẽ gặp các vấn đề về gan, phát ban da hoặc có số lượng tế bào máu thấp. Những triệu chứng này thường biến mất sau 6 tháng tuổi. Triệu chứng nghiêm trọng nhất của bệnh lupus sơ sinh là tổn thương hệ thống điện tim, van hoặc cơ.

Khi bị bệnh lupus ban đỏ sơ sinh, trẻ sẽ có nhiều khả năng phát triển các bệnh lupus khác khi trưởng thành.

Bạn có thể tìm hiểu thêm: Bệnh tự miễn lupus ảnh hưởng đến thai kỳ như thế nào?

Cách điều trị

Các triệu chứng trên da của trẻ sẽ tự biến mất mà không cần điều trị. Trẻ sơ sinh được chẩn đoán mắc bệnh lupus sơ sinh nên được đánh giá kỹ lưỡng để xác định xem có biến chứng về máu và gan hay không. Bên cạnh đó, cũng nên bảo vệ trẻ khỏi ánh sáng mặt trời (bằng cách dùng kem chống nắng và mặc quần áo che kín cơ thể).

Lupus ban đỏ do thuốc

các loại bệnh lupus ban đỏ

Lupus ban đỏ do thuốc là bệnh tự miễn gây ra do cơ thể đáp ứng lại với một số loại thuốc. Nó sẽ gây ra các triệu chứng như mờ mắt, đau, sưng khớp, giảm sự thèm ăn và tổn thương da nghiêm trọng khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời kéo dài.

Bệnh này thường diễn ra từ vài tháng đến nhiều năm sau khi người bệnh tiếp xúc với thuốc. Các loại thuốc được xem là thủ phạm chính gây lupus bao gồm:

  • Hydralazine
  • Procainamid
  • Quinidin
  • Isoniazid
  • Diltiazem
  • Minocycline

Cách điều trị

Khi xác định được loại thuốc nào gây ra lupus, việc đầu tiên người bệnh cần làm là dừng sử dụng thuốc đó và xin ý kiến bác sĩ về các phương pháp điều trị thay thế khác.

Bên cạnh đó, các thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) sẽ đẩy nhanh quá trình hồi phục cho bệnh nhân bị lupus do thuốc. Corticosteroid được sử dụng riêng để điều trị các triệu chứng nghiêm trọng của bệnh.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Tám 7, 2019 | Lần cập nhật cuối: Tháng Tám 7, 2019

Nguồn tham khảo
Bạn muốn hiểu nhiều hơn để sống khỏe mạnh hơn?
Đăng ký nhận bản tin mới mỗi ngày từ Hello Bac si
Bài có nhiều người đọc