Vì sao người trẻ tuổi mắc bệnh cao huyết áp vô căn?

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Cao huyết áp vô căn là tình trạng tăng huyết áp không xác định được nguyên nhân. Bệnh thường phát sinh ở người cao tuổi. Tuy nhiên, ngày nay, không ít người trẻ tuổi rơi vào tình trạng này.

Tăng huyết áp hay cao huyết áp là vấn đề sức khỏe vô cùng phổ biến, cứ ba người sẽ có một người mắc bệnh. Trước đây, chỉ có những người cao tuổi mới thường rơi vào tình trạng này. Tuy nhiên, ngày nay, tỷ lệ bị tăng huyết áp đang dần “trẻ” hóa. Phần lớn trường hợp, người trẻ tuổi có xu hướng bị cao huyết áp vô căn.

Vậy, cao huyết áp vô căn là gì? Vì sao người trẻ tuổi có thể mắc bệnh này? Làm thế nào để điều trị bệnh hiệu quả? Hello Bacsi sẽ giúp bạn tìm hiểu.

Bạn có thể muốn đọc thêm: Những lợi ích tuyệt vời từ phác đồ điều trị tăng huyết áp.

Cao huyết áp vô căn là gì?

Các chuyên gia định nghĩa huyết áp là áp lực tác động lên thành động mạch. Lực này là do tim tạo ra, chịu trách nhiệm đưa những tế bào hồng cầu mang oxy và chất dinh dưỡng đi khắp cơ thể. Trường hợp cường độ áp lực gia tăng hơn bình thường gọi là tăng huyết áp hoặc cao huyết áp.

Dựa vào nguyên nhân gây bệnh, tăng huyết áp có thể được phân thành hai nhóm nhỏ gồm:

  • Cao huyết áp vô căn: còn gọi là tăng huyết áp nguyên phát. Đối với tình trạng này, bác sĩ dường như không thể xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh. Phần lớn người mắc bệnh tăng huyết áp đều thuộc nhóm này.
  • Tăng huyết áp thứ phát: phát sinh dưới dạng hệ quả của một vấn đề sức khỏe cụ thể, ví dụ như bệnh thận.

Vì sao người trẻ tuổi có thể bị cao huyết áp vô căn?

Nhiều nhà nghiên cứu đánh giá tăng huyết áp là căn bệnh của người cao tuổi. Theo thống kê, chỉ khoảng 5% người mắc bệnh dưới 35 tuổi. Tuy nhiên, con số này đang dần “trẻ” hóa theo thời gian.

Các chuyên gia từ Viện Tim mạch Việt Nam cho hay, hiện nay có hơn 1/4 người trưởng thành mắc bệnh tăng huyết áp. Trong số đó, 70% trường hợp là cao huyết áp vô căn.

Cao huyết áp vô căn 1

Mặt khác, tính từ năm 2000 đến nay, tỷ lệ người trẻ tuổi bị cao huyết áp vô căn đã tăng thêm 47%.

Nguyên nhân tăng huyết áp ở người trưởng thành dưới 35 tuổi thường bắt nguồn từ những vấn đề sức khỏe liên quan đến:

  • Thận
  • Mạch máu
  • Hàm lượng cholesterol trong máu
  • Cơ quan nội tiết

Tuy nhiên, trường hợp này chỉ chiếm tầm 30%, số còn lại có thể phát sinh bởi những yếu tố về lối sinh hoạt không khoa học, bao gồm:

  • Không cân bằng giữa công việc hoặc học tập với nghỉ ngơi
  • Thường xuyên thức khuya
  • Lạm dụng thức uống chứa cồn (bia, rượu…) hoặc chất kích thích (cà phê) trong thời gian dài
  • Chế độ ăn uống không hợp lý, chẳng hạn như:
    • Ăn quá mặn
    • Thường dùng thực phẩm đóng hộp hoặc chế biến sẵn
    • Hay ăn các món chiên, xào
  • Hút thuốc lá
  • Căng thẳng kéo dài
  • Ít vận động thể chất
  • Béo phì

Không ít người xem tăng huyết áp là “kẻ sát nhân thầm lặng”. Điều này có thể giải thích bởi những triệu chứng tăng huyết áp thường không rõ ràng. Tuy nhiên, người trẻ tuổi bị cao huyết áp vẫn có khả năng bắt gặp một số dấu hiệu liên quan gián tiếp như:

  • Khó kiềm chế cảm xúc
  • Dễ nổi nóng
  • Khả năng tập trung kém

Ngoài ra, nhiều người còn mang tâm lý chủ quan và xem nhẹ các dấu hiệu. Do đó, họ không có biện pháp điều trị kịp thời, dẫn đến tình trạng phát sinh một loạt biến chứng nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như:

  • Đột quỵ
  • Nhồi máu cơ tim hoặc suy tim
  • Tổn thương thận
  • Tai biến mạch máu não
  • Tử vong

Theo Tổ chức Tăng huyết áp Quốc tế (International Society for Hypertension), chỉ khoảng 50% trường hợp người mắc bệnh tăng huyết áp nhận thức được tình trạng sức khỏe của bản thân.

Bạn có thể muốn đọc thêm: Mách bạn vài cách điều trị tăng huyết áp ở người cao tuổi.

3 cách điều trị cao huyết áp vô căn ở người trẻ tuổi

Mục đích của quá trình điều trị tăng huyết áp là đưa chỉ số huyết áp về lại mức lý tưởng (90/60 – 120/80mmHg) và duy trì nó trong phạm vi này. Xác định nguyên nhân tăng huyết áp là điều thiết yếu để quá trình điều trị diễn ra thuận lợi hơn. Tuy nhiên, cao huyết áp vô căn lại không thể xác định nguyên nhân gây bệnh. Do đó, ngoài việc sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp do bác sĩ chỉ định, bạn còn nên thay đổi lối sống theo hướng tích cực hơn. Điều này giúp bạn đảm bảo hiệu quả của liệu trình điều trị.

Bạn có thể quan tâm: Chỉ số đo huyết áp và những điều bạn cần biết.

1. Thay đổi thói quen sinh hoạt, làm việc cũng như chế độ ăn uống

Áp dụng lối sống lành mạnh là biện pháp điều trị cơ bản và dễ thực hiện nhất dành cho người mắc bệnh tăng huyết áp, đặc biệt là ở người trẻ tuổi. Phương pháp này chỉ yêu cầu bạn hai việc gồm:

Thay đổi thói quen sinh hoạt

Nếu thường xuyên gặp căng thẳng trong công việc, bạn có thể muốn thử nghe một vài bản nhạc không lời trong lúc làm việc. Lưu ý đừng để âm thanh quá lớn nhé. Đồng thời, hãy dành ra 10–15 phút nghỉ ngơi sau khi hoàn thành một công việc đầy áp lực.

Mặt khác, nếu bạn có thói quen hút thuốc, hãy bắt đầu quá trình bỏ thuốc lá bằng cách mỗi tuần giảm dần một điếu. Bạn có thể nhai kẹo cao su khi cảm thấy nhạt miệng.

Để đốt cháy năng lượng, bạn đừng quên dành ra 15–30 phút mỗi ngày để vận động thể chất. Bạn có thể tập các bài tập nhẹ, chơi thể thao, tập yoga hay đơn giản chỉ là ngồi thiền.

Cao huyết áp vô căn 2

Bên cạnh đó, giấc ngủ rất quan trọng. Bạn cần tập thói quen đi ngủ sớm trước 11 giờ. Một số nghiên cứu cho thấy huyết áp của những người đi ngủ sau 11 giờ đêm có xu hướng cao hơn so với những người thường ngủ sớm.

Cải thiện chế độ ăn uống

Để hạ chỉ số huyết áp, việc đầu tiên bạn cần làm là hạn chế sử dụng muối để nêm thức ăn. Natri (muối) có khả năng trữ nước trong cơ thể, từ đó gây tăng huyết áp. Bạn có thể thay thế muối bằng những gia vị khác, ví dụ như nghệ, tỏi…

Nếu bạn thích các món chiên, xào, hãy cố gắng thay đổi chúng bằng những món tương tự như nướng hoặc hấp. Tiêu thụ nhiều chất béo không tốt cho tình trạng huyết áp hiện tại của bạn. Ngoài ra, đừng quên giảm bớt thực phẩm chứa nhiều cholesterol như nội tạng động vật ra khỏi thực đơn hàng ngày nhé.

Cao huyết áp vô căn 3

Nếu tính chất công việc yêu cầu bạn đi ăn với khách hàng thường xuyên, hãy tập giảm số lượng bia, rượu… bạn sẽ uống qua mỗi lần như vậy. Chất cồn trong những loại thức uống này không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến huyết áp mà còn gây tác động tiêu cực đến gan và dạ dày.

2. Thường xuyên rèn luyện thể chất, đặc biệt là bơi

Sau một ngày làm việc vất vả, nếu bạn muốn chơi thể thao để thư giãn, đồng thời cải thiện sức khỏe, hãy ưu tiên chọn bơi lội thay vì các môn như bóng đá, bóng rổ hay tập gym. Theo kết quả từ một cuộc nghiên cứu ở Mỹ, đi bơi mỗi tuần ba lần, trong vòng ba tháng có thể giúp bạn giảm tầm 10mmHg. Nhiều nhà khoa học đã chứng minh, bơi lội là một trong nhiều môn thể thao tốt nhất mang lại sức khỏe cho tim.

Cao huyết áp vô căn 4

Không chỉ hỗ trợ đưa chỉ số huyết áp về lại mức lý tưởng, bơi lội còn có khả năng:

  • Giảm nguy cơ đột quỵ cũng như suy tim
  • Cải thiện máu lưu thông
  • Tăng chất nhờn cho các khớp

Ngoài ra, các chuyên gia còn cho biết, thời gian bơi tốt nhất ở mỗi lần tập nên là 60–90 phút. Bơi lâu hơn có thể khiến bạn mệt mỏi, từ đó gây phản tác dụng.

3. Sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp do bác sĩ kê đơn

Khi áp dụng lối sống lành mạnh nhưng không đem lại hiệu quả như mong đợi, bạn có thể sẽ cần dùng thêm thuốc điều trị tăng huyết áp.

Cao huyết áp vô căn 5

Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh, bác sĩ có thể kê cho bạn những loại thuốc từ các nhóm sau:

  • Thuốc lợi tiểu: ngăn chặn tình trạng trữ nước trong cơ thể và loại bỏ natri
  • Thuốc chẹn kênh canxi: ngăn sự co thắt mao mạch bằng cách làm gián đoạn sự di chuyển của canxi vào tế bào
  • Thuốc ức chế men chuyển: ức chế hormone gây tăng huyết áp
  • Thuốc chẹn kênh beta: giảm tốc độ nhịp tim, từ đó điều tiết lượng máu lưu thông qua các mao mạch

Tuy nhiên, bác sĩ không khuyến khích người trẻ tuổi lạm dụng thuốc. Bên cạnh những lợi ích sức khỏe do chúng đem lại, một số loại thuốc có thể dẫn đến tác dụng phụ không mong muốn, gây ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Do đó, khi nhận được toa thuốc, bạn nên hỏi rõ bác sĩ về những tác dụng phụ có nguy cơ phát sinh. Nếu thấy cơ thể có biểu hiện bất thường, bạn nên yêu cầu bác sĩ đổi đơn thuốc.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Bảy 23, 2019 | Lần cập nhật cuối: Tháng Bảy 23, 2019

Nguồn tham khảo
Bạn muốn hiểu nhiều hơn để sống khỏe mạnh hơn?
Đăng ký nhận bản tin mới mỗi ngày từ Hello Bac si
Bài có nhiều người đọc