Giải mã cảm xúc của người bệnh ung thư

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Hầu hết mọi người đều cảm thấy sốc khi được chẩn đoán mắc ung thư. Tuy nhiên, việc tìm hiểu và phát hiện những bất thường trong cảm xúc của người bệnh ung thư sẽ là một vũ khí hữu hiệu để chống lại căn bệnh.

Chị Ngọc Mai là y tá của một bệnh viện lớn tại TP. HCM. Gần đây, chị đang chăm sóc cho một phụ nữ 60 tuổi điều trị bệnh ung thư gan. Trong thời gian chăm sóc, chị nhận thấy bệnh nhân không có bất cứ dấu hiệu bồn chồn, lo lắng nào về bệnh tình của mình. Thế nhưng, khi được yêu cầu làm bài kiểm tra đánh giá mức độ căng thẳng với thang điểm từ 0 (thoải mái) đến 10 (cực kỳ căng thẳng), con gái của bà cho biết điểm số của mẹ mình phải là 20 chứ không phải 10 như những người khác.

Sau đó, chị Mai tìm hiểu mới biết vì sao người phụ nữ ấy lại bị trầm cảm nhiều đến vậy. Thật ra, con trai của bà vừa mới mất để lại hai đứa cháu nhỏ cần phải chăm sóc. Không những vậy, chồng bà còn được chẩn đoán mắc bệnh ung thư máu, còn bà bị ung thư gan. Khi nghe nói bệnh viện có các dịch vụ tư vấn tâm lý miễn phí, bà cảm thấy được an ủi rất nhiều.

Bệnh nhân ung thư dễ bị trầm cảm

Trầm cảm và lo lắng là một trong những rối loạn phổ biến nhất liên quan đến cảm xúc của người bệnh ung thư. Theo nghiên cứu năm 2012, khi khảo sát hơn 10.000 người mắc bệnh, 19% bệnh nhân có các triệu chứng lo lắng lâm sàng và 23% có triệu chứng cận lâm sàng.

Hiện nay, một số trung tâm y tế đã bắt đầu thực hiện các thử nghiệm sàng lọc để xác định bệnh nhân nào có nguy cơ mắc bệnh liên quan đến rối loạn tâm thần khi điều trị ung thư. Sau đó, các chuyên gia y tế sẽ hỗ trợ tâm lý cho cảm xúc của người bệnh ung thư để đối phó với những nỗi sợ hãi như tử vong, vấn đề tài chính và các tác dụng phụ của thuốc.

Đối với bệnh nhân, nhiều người tỏ ra không hứng thú với các cuộc trò chuyện kiểu này bởi họ không muốn trở thành một “bệnh nhân có vấn đề” hoặc không muốn bác sĩ bị xao lãng trong việc điều trị bệnh. Điều này khiến những rối loạn liên quan đến tâm lý rất khó phát hiện và điều trị.

Một khảo sát với hơn 21.000 bệnh nhân đã cho thấy 75% người bị trầm cảm do cảm xúc của bệnh nhân ung thư. Tuy nhiên, theo xu hướng hiện nay, các trung tâm y tế điều trị ung thư phải thực hiện các chương trình sàng lọc để xác định bệnh nhân có nguy cơ mắc các rối loạn tâm thần để hỗ trợ họ kịp thời.

cảm xúc của người bệnh ung thư

Hỗ trợ cảm xúc người bệnh ung thư để điều trị bệnh hiệu quả

Nhiệm vụ này ngày càng trở nên cấp thiết khi có nhiều nghiên cứu tiết lộ rằng các rối loạn  cảm xúc của người bệnh ung thư có thể ảnh hưởng đến quá trình điều trị.

Theo một nghiên cứu, các bệnh nhân ung thư vú nhận được sự can thiệp từ các chuyên gia tâm lý học trong một năm sẽ giảm 45% nguy cơ tái phát ung thư. Trong thời gian điều trị, bệnh nhân sẽ học các kỹ năng như kỹ thuật thư giãn, cách suy nghĩ tích cực để đối phó với căng thẳng và chiến lược để sử dụng tối đa sự hỗ trợ xã hội. Ngoài ra, nghiên cứu cũng cho thấy việc điều trị cảm xúc này giúp giảm đến 59% nguy cơ tử vong của người bệnh ung thư.

Việc can thiệp vào tâm lý, cảm xúc của người bệnh ung thư có tác động tích cực lâu dài. Nó giúp giảm các triệu chứng tiêu cực, cải thiện khả năng miễn dịch. Điều quan trọng là khi cảm xúc thay đổi, sinh lý cũng sẽ thay đổi và ngược lại.

Một nghiên cứu được thực hiện với chủ đề trầm cảm có ảnh hưởng đến sự sống của những phụ nữ bị ung thư vú hay không. Kết quả cho thấy những phụ nữ mắc ung thư và trầm cảm nghiêm trọng thường sống được khoảng 37 tháng, những người ít lo lắng hơn sống được 53 tháng.

Khi bị chẩn đoán mắc bệnh ung thư, trầm cảm là điều hoàn toàn bình thường. Thế nhưng, điều quan trọng là bạn phải vượt qua trầm cảm vì nếu không nó sẽ có tác động mạnh mẽ đến các triệu chứng bệnh ung thư. Do đó, các thử nghiệm sàng lọc về cảm xúc sẽ nhằm phục vụ cho mục tiêu này.

Tại một Trung tâm y tế quân đội Walter Reed ở Maryland, các bác sĩ đã thực hiện kiểm tra để sàng lọc những bệnh nhân có các rối loạn tâm thần bằng một “nhiệt kế căng thẳng”. Nếu kết quả từ 4 điểm trở lên, một chuyên gia tâm lý sẽ đến gặp và thảo luận về những vấn đề mà họ gặp phải chẳng hạn như cảm xúc của người bệnh ung thư.

Trong số đó, có một bệnh nhân được chẩn đoán mắc ung thư não đang phải trải qua cảm giác cực kỳ hoảng loạn. Cảm giác này giống như lúc anh đã từng trải qua khi tham gia chiến tranh. Chuyên gia tâm lý đã giúp anh hiểu rằng chẩn đoán ung thư này không đồng nghĩa với việc thời gian sống của anh không còn bao lâu bởi các phương pháp điều trị hiện nay đều rất tiên tiến. Hy vọng sống của anh sẽ cao hơn nếu tuân thủ theo phác đồ điều trị của bác sĩ kết hợp với việc thay đổi lối sống lành mạnh.

Các bác sĩ cho biết những thử nghiệm sàng lọc rối loạn tâm thần thật sự có thể giúp hỗ trợ bệnh nhân ung thư. Đa số bệnh nhân thường không thừa nhận rằng mình đang có những vấn đề về tâm lý. Vì vậy, đây là cơ hội để họ nhận ra vấn đề và cải thiện cảm xúc của mình, từ đó giúp ích cho kết quả điều trị hơn.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Mười Một 6, 2018 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Một 6, 2018

Nguồn tham khảo
Bạn muốn hiểu nhiều hơn để sống khỏe mạnh hơn?
Đăng ký nhận bản tin mới mỗi ngày từ Hello Bac si
Bài có nhiều người đọc