Nhiễm sán kim là bệnh gì?

Tác giả: Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên.

Tìm hiểu chung

Nhiễm sán kim là bệnh gì?

Nhiễm sán kim còn gọi là bệnh nang sán, là bệnh ký sinh trùng loại Echinococcus. Có hai loại bệnh chính, đó là bệnh sán kim nang và bệnh sán kim phế nang. Hai hình thức ít phổ biến khác bao gồm bệnh sán kim đa nang và bệnh sán kim đơn nang.

Ban đầu, bệnh thường không có triệu chứng và có thể kéo dài trong nhiều năm. Các dấu hiệu và triệu chứng thường gặp phụ thuộc vào vị trí và kích thước của nang. Bệnh phế nang thường bắt đầu trong gan nhưng có thể lây lan nhiều bộ phận khác của cơ thể, chẳng hạn như phổi hay não. Khi gan bị ảnh hưởng, người bệnh có thể bị đau bụng, sụt cân và da hơi chếch sang màu vàng đến vàng da. Bệnh phổi có thể gây đau ngực, khó thở và ho.

Triệu chứng thường gặp

Những dấu hiệu và triệu chứng của bệnh nhiễm sán kim là gì?

Tùy thuộc vào loại bệnh, bệnh nhân sẽ có nhiều biểu hiện khác nhau:

  • Bệnh sán kim nang. Người bị nhiễm phải E. granulosus sẽ hình thành một hoặc nhiều nang sán nằm chủ yếu ở gan và phổi, ít xuất hiện trong xương, thận, lá lách, cơ, hệ thần kinh trung ương và mắt. Thời kỳ ủ bệnh không triệu chứng có thể kéo dài trong nhiều năm cho đến khi nang sán phát triển đến một mức độ gây nên triệu chứng lâm sàng. Dấu hiệu không đặc hiệu bao gồm chán ăn, sụt cân và yếu cơ. Các dấu hiệu khác căn cứ vào vị trí của các nang sán và áp lực trên các mô xung quanh. Đau bụng, buồn nônói mửa là các triệu chứng phổ biến khi nang sán xuất hiện ở gan. Nếu phổi bị ảnh hưởng, các dấu hiệu lâm sàng bao gồm ho mạn tính, đau ngực và khó thở;
  • Bệnh sán kim phế nang. Bệnh sán kim phế nang có thời gian ủ bệnh không triệu chứng từ 5-15 năm. Tổn thương giống khối u phát triển chậm thường nằm ở gan. Triệu chứng lâm sàng bao gồm sụt cân, đau bụng, khó chịu và dấu hiệu suy gan. Ấu trùng có thể lan hoặc đến cơ quan lân cận của gan (ví dụ như lá lách) hoặc xa hơn (như phổi hoặc não), sau khi ký sinh trùng lan tràn qua máu và hệ bạch huyết. Nếu không chữa trị, bệnh sán kim phế nang trở nặng và gây tử vong.

Bạn có thể gặp các triệu chứng khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Chẩn đoán và điều trị sớm có thể ngăn ngừa diễn tiến nặng hơn và tránh các tình huống phải cấp cứu, vì vậy bạn hãy gặp bác sĩ càng sớm càng tốt để tránh tình trạng này.

Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nêu trên hoặc có bất kỳ câu hỏi nào, xin vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ. Cơ địa mỗi người là khác nhau. Vì vậy hãy hỏi ý kiến bác sĩ để lựa chọn được phương án thích hợp nhất.

Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân nào gây ra bệnh nhiễm sán kim?

Nguyên nhân của nhiễm sán kim rất phức tạp. Sán cần phải có vật chủ chính và vật chủ trung gian. Vật chủ chính thường là loài ăn thịt như chó, trong khi vật chủ trung gian thường là động vật ăn cỏ như cừu và gia súc. Con người là ký chủ tình cờ, vì họ thường là ngõ cụt cho chu kỳ nhiễm ký sinh trùng.

Nguy cơ mắc phải

Những ai thường mắc bệnh nhiễm sán kim?

Theo WHO, trong vùng đặc hữu, tỷ lệ người mắc bệnh sán kim nang có thể đạt hơn 50/100 000 người trong một năm và tỷ lệ cao 5% -10% có thể xảy ra tại các vùng ở Argentina, Peru, Đông Phi, Trung Á và Trung Quốc.

Bạn có thể kiểm soát bệnh này bằng cách giảm thiểu các yếu tố nguy cơ. Hãy tham khảo bác sĩ để biết thêm thông tin chi tiết.

Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ mắc bệnh nhiễm sán kim?

Một số yếu tố đáng tin cậy thường gặp dưới đây có thể làm tăng nguy cơ nhiễm sán kim:

  • Các cá nhân thường xuyên tiếp xúc với trứng qua đất ô nhiễm, phân động vật và lông động vật;
  • Sống với ký chủ bị lây nhiễm (ví dụ như chó) nằm cùng hoặc gần con người.

Điều trị hiệu quả

Những thông tin được cung cấp không thể thay thế cho lời khuyên của các chuyên viên y tế. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ.

Những kỹ thuật y tế nào dùng để chẩn đoán bệnh nhiễm sán kim?

Bác sĩ có thể tiến hành xét nghiệm hình ảnh siêu âm và kèm theo chụp cắt lớp vi tính hoặc chụp cộng hưởng từ.

Chụp X-quang có thể tình cờ phát hiện nang. Kháng thể chuyên biệt được phát hiện bằng xét nghiệm huyết thanh khác nhau và có thể hỗ trợ chẩn đoán. Sinh thiết và chọc dưới sự hướng dẫn của hình ảnh siêu âm cũng có thể chẩn đoán để phân biệt nang với các khối u và áp-xe.

Những phương pháp nào dùng để điều trị bệnh nhiễm sán kim?

Cả hai bệnh sán kim nang và bệnh sán kim phế nang thường tốn kém và phức tạp để điều trị, đôi khi đòi hỏi phải phẫu thuật mở rộng và điều trị bằng thuốc lâu dài. Có bốn phương pháp chính cho việc điều trị bệnh sán kim nang, bao gồm:

  • Điều trị qua da bằng kỹ thuật chọc thủng, hút, tiêm, hút;
  • Phẫu thuật ;
  • Điều trị bằng thuốc chống nhiễm trùng;
  • Giám sát.

Phương pháp điều trị phải dựa trên hình ảnh siêu âm nang, cách tiếp cận giai đoạn cụ thể và cơ sở hạ tầng y tế cũng như nguồn nhân lực sẵn có.

Chế độ sinh hoạt phù hợp

Những thói quen sinh hoạt nào giúp bạn hạn chế diễn tiến của bệnh nhiễm sán kim?

Bệnh được kiểm soát bằng cách ngăn chặn lây truyền ký sinh trùng. Biện pháp phòng bệnh bao gồm:

  • Hạn chế những khu vực mà thú nuôi được phép tới và ngăn chặn các động vật tiêu thụ thịt bị nhiễm nang;
  • Không để chó ăn xác của động vật bị nhiễm bệnh, động vật gặm nhấm và các động vật hoang dã khác ;
  • Kiểm soát số lượng chó đi lạc;
  • Hạn chế nhà giết mổ gia súc;
  • Không dùng thức ăn hoặc nước có thể bị ô nhiễm bởi phân từ chó;
  • Rửa tay bằng xà phòng và nước ấm sau khi tiếp xúc với chó và trước khi chế biến thức ăn;
  • Dạy trẻ em về tầm quan trọng của việc rửa tay để phòng bệnh;
  • Tránh tiếp xúc với động vật hoang dã như chó, cáo, chó sói, chó đi lạc và phân của chúng, đồng thời hạn chế sự tương tác giữa chó và loài gặm nhấm;
  • Không khuyến khích động vật hoang dã đến gần nhà hoặc nuôi chúng như thú cưng.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phương pháp hỗ trợ điều trị tốt nhất.

Hello Health Group không đưa ra các lời khuyên, chẩn đoán hay các phương pháp điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

Ngày đăng: Tháng Một 20, 2017 | Lần cập nhật cuối: Tháng Một 20, 2017

Bạn muốn hiểu nhiều hơn để sống khỏe mạnh hơn?
Đăng ký nhận bản tin mới mỗi ngày từ Hello Bac si