Bong gân cổ chân là bệnh gì?

Tác giả: Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư.

Bong gân tại cổ chân là vị trí bong gân thường gặp nhất trong các chấn thương trên cơ thể. Chỉ cần té ngã khi đi giày cao gót hoặc chơi thể thao là bong gân có thể dễ dàng xảy ra. Tùy theo mức độ chấn thương mà bong gân có thể chỉ ở mức nhẹ và dễ dàng điều trị tại nhà, nhưng đối với các chấn thương nặng là đứt dây chằng thì có thể cần phải phẫu thuật để nối gân.

Tìm hiểu chung

Bong gân cổ chân là bệnh gì?

Bong gân cổ chân là chấn thương do kéo giãn cơ, đứt một phần hoặc hoàn toàn một hoặc nhiều dây chằng nối các xương cổ chân với nhau. Dây chằng là những sợi collagen khỏe và linh hoạt nối với xương, trong khi gân – thường là đầu tận của bó cơ – có nhiệm vụ nối cơ và xương với nhau.

Triệu chứng thường gặp

Những triệu chứng và dấu hiệu của bong gân cổ chân là gì?

Những dấu hiệu cho thấy bạn đã bị bong gân gồm:

  • Có tiếng trật chân hoặc cảm giác bị rách vào lúc bị chấn thương;
  • Đau đớn trong khi bị thương và kéo dài sau đó, khi đi lại hoặc chuyển động cổ chân;
  • Cổ chân có thể sưng và khó gập lại;
  • Vùng da quanh đó có thể bị bầm tím;
  • Đối với chấn thương nặng, cơn đau dữ dội khiến việc mang nặng và di chuyển cổ chân rất khó khăn;
  • Tê hoặc liệt bàn chân có thể do tổn thương dây thần kinh hoặc mạch máu;

Bạn có thể gặp các triệu chứng và dấu hiệu khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Nếu bạn có các dấu hiệu và triệu chứng được đề cập ở trên, hoặc nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc thắc mắc nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ. Cơ địa và tình trạng bệnh lý có thể khác nhau ở nhiều người. Hãy luôn thảo luận với bác sĩ để được chỉ định phương pháp chẩn đoán, điều trị và xử lý tốt nhất dành cho bạn.

Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân nào gây ra bong gân cổ chân?

Bong gân xảy ra khi khớp bị ép phải gập nhiều hơn bình thường, do đó làm đau dây chằng. Dạng phổ biến nhất xảy ra khi bàn chân xoay vào trong và toàn bộ trọng lượng cơ thể dồn vào cổ chân. Một số nguyên nhân phổ biến gây ra bong gân cổ chân có thể là do bị trật cổ chân hoặc bàn chân khi nhảy, đi bộ hay tập thể dục.

Nguy cơ mắc phải

Những ai thường bị bong gân cổ chân?

Bong gân cổ chân khá phổ biến đối với phụ nữ mang giày cao gót và những người chơi các môn thể thao như bóng rổ và bóng đá.

Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ bị bong gân cổ chân?

Nguy cơ bị bong gân cổ chân bao gồm:

  • Đã từng bị bong gân trước đó;
  • Đi bộ, chạy hoặc chơi trên những bề mặt không bằng phẳng;
  • Mang giày thể thao không vừa chân hoặc không hỗ trợ tốt chân;
  • Chơi các môn thể thao đòi hỏi sự thay đổi vận động đột ngột về phương hướng như bóng đá, bóng rổ.

Điều trị hiệu quả

Những thông tin được cung cấp không thể thay thế cho lời khuyên của các chuyên viên y tế. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ.

Những kỹ thuật y tế nào dùng để chẩn đoán bong gân cổ chân?

Bác sĩ sẽ hỏi về tai nạn và khám cổ chân bệnh nhân để kiểm tra gân và dây chằng.

Đối với bong gân nhẹ thì không cần kiểm tra thêm. Đối với bong gân nghiêm trọng, bác sĩ có thể sẽ yêu cầu chụp X-quang hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI).

Những phương pháp nào dùng để điều trị bong gân cổ chân?

Để chữa bong gân cổ chân, bạn cần được sơ cứu tại chỗ trước khi đến bệnh viện hoặc gặp bác sĩ. Bạn nên:

  • Chườm đá ngay lập tức do chân sẽ bị sưng nhanh chóng. Không được chườm nóng trong 72 tiếng sau khi bị thương do sẽ khiến sưng nhiều hơn;
  • Cổ chân cần được nghỉ ngơi, do đó bạn nên dùng nạng;
  • Hạn chế tối đa việc đi lại;
  • Bó ép hoặc dùng thanh nẹp cổ chân lại;
  • Nâng cổ chân lên cao;
  • Liệu pháp vật lý trị liệu có thể làm khỏe cơ, giúp hồi phục và giúp tránh bị chấn thương nhiều hơn;
  • Bạn có thể dùng thuốc kháng viêm không kê toa (ibuprofen) để làm bớt sưng và giảm đau.

Tuy bong gân cổ chân có thể chữa tại chỗ, một số trường hợp bong gân nghiêm trọng cần phải phẫu thuật và trị liệu vật lý.

Chế độ sinh hoạt phù hợp

Những thói quen sinh hoạt nào giúp bạn nhanh hồi phục sau chấn thương bong gân cổ chân?

Những việc bạn nên làm để kiểm soát tình trạng bong gân cổ chân bao gồm:

  • Đeo miếng bảo vệ cổ chân khi chơi thể thao nếu bạn thường bị bong gân;
  • Giảm cân nếu thừa cân để giảm áp lực cho cổ chân;
  • Dùng thuốc và sử dụng nạng theo chỉ dẫn của bác sĩ;
  • Nghỉ ngơi, chườm đá, nâng chân lên cao và làm theo hướng dẫn vật lý trị liệu;
  • Liên hệ bác sĩ nếu bạn không thể đi lại bằng chân bị thương, không hết sưng sau 2 ngày hoặc sưng nhiều hơn, cổ chân trở nên đỏ hơn và nóng, bạn bị sốt hoặc phát hiện mắt cá chân có vấn đề;
  • Liên hệ bác sĩ nếu bàn chân bị liệt, tê hoặc có màu sậm; hoặc ngón chân lạnh (dấu hiệu máu không tuần hoàn);
  • Đến bệnh viện hoặc gặp bác sĩ nếu bạn không thấy có cải thiện trong 7-10 ngày sau khi bị bong gân.

Khi bị bong gân, bạn cần đi khám bác sĩ để xác định xem có chấn thương hoặc gẫy xương kèm theo không. Nếu các kết quả thăm khám đều bình thường, bác sĩ sẽ kê toa một số thuốc giảm đau và hướng dẫn bạn cách chăm sóc và hoạt động để bảo vệ vết thương. Nhìn chung, bạn cần phải nghỉ ngơi và tránh đè ép lực lên vùng cổ chân, không nên thoa dầu nóng hoặc thuốc cao không rõ loại vì diều này có thể làm vết thương sưng tấy nhiều hơn.

Hello Health Group không đưa ra các lời khuyên, chẩn đoán hay các phương pháp điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

Ngày đăng: Tháng Chín 20, 2017 | Lần cập nhật cuối: Tháng Chín 20, 2017